فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٥ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى
ضرر بالفعل [در بعضى نسخهها بالعقل [واجب است و نيز به دليل قول خداوند: {ولاتلقوا بأيديكم إلى التهلكة } . (٣٠)
و نيز همو مىگويد:
هرگاه انسان مضطرّ با صاحب غذا درگير شود و او را بكشد، حكم او چه خواهد بود؟
پاسخ اين است كه هرگاه فرد مضطرّ صاحب غذا را بكشد، بر مضطرّ چيزى نيست و خون صاحب غذا هدر است؛ چون او را به حق كشته است. هرگاه در درگيرى، صاحب غذا فرد مضطرّ را بكشد، ضمان خون او بر عهده وى است؛ چون او(مضطرّ) به ستم كشته شده است. (٣١)
در اصباح الشيعه آمده است:
كسى كه مردارى نيابد و رفيقش به قدرى كه او رمق پيدا كند، غذا دارد، ولى نه، به صورت نقدى و نه نسيه و نه مجّانى، حاضر نيست به او بدهد، او بايد در صورت توان با صاحب غذا بجنگد و اگر او را بكشد، خونش هدر است و اگر او مضطرّ را بكشد، ضامن خون وى خواهد بود. (٣٢)
صاحب سرائر مىگويد:
هرگاه فرد ناگزير از خوردن مردار شود، بر او واجب است كه از آن بخورد و جايز نيست از خوردن آن امتناع كند. دليل ما بر اين مطلب بداهت آن است كه مىدانيم دفع ضرر از نفس عقلاً واجب است و هرگاه به سبب خوردن مردار ضررى بزرگ از نفس دفع شود، خوردن آن واجب است. (٣٣)
(٣٠) جواهر الفقه، ص٢٠٨.
(٣١) همان، ص ٢٠٨ ـ ٢٠٩.
(٣٢) اصباح الشيعه بمصباح الشريعة، ص٣٨٩.
(٣٣) السرائر، ج٣، ص ١٢٦.