فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٤ - جزئيت و بلند خواندن بسمله

بشرى مثل ما نيستيد و رحمن چيزى نازل نكرده است». خداوند در بيش از پنجاه مورد آنها را با چنين تعبيرى مخاطب قرارداده است. بنابراين چگونه ممكن است كه آنها اين وصف را براى خدا نمى‌شناختند و گمان مى‌بردند كه اين وصف از نام آن مرد يمامه‌اى به عاريت گرفته شده است؟

اما در اين آيه كه مى‌فرمايد: {و إذا قيل لهُم اسجدوا للرّحمن قالوا و ما الرحمن أنسجد لما تأمرنا و زادهم نفور } (٨٥)؛ و هنگامى كه به كافران گفته شود: خداوند رحمان را سجده كنيد، مى‌گويند: و رحمن چيست؟ آيا چيزى را سجده كنيم كه تو ما را به آن فرمان مى‌دهى؟» انكار رحمن از سوى كافران، دليل بر عدم شناخت آنها به او نيست، اين سخن آنها كه گفتند: «و ما الرحمن» مثل سخن فرعون است كه براى استهزاى دعوت موسى به پرستش‌خداى يگانه، مى‌گفت: «و ما ربّ العالمين».

٧. ابن ابى شيبه از ابن عباس روايت كرده است:«بلند قرائت كردن بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم، قرائت با ديه نشينان است». (٨٦)

شما را به خدا آيا على(ع) كه در تمام نمازهاى خود بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم را بلند قرائت مى‌كرد، از با ديه نشينان بود؟ آيا امام شافعى و استاد و شاگردانش كه در نمازهاى جهرى، بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم را بلند قرائت مى‌كردند، از با ديه نشينان بودند؟ «مالكم كيف تحكُمون»، شما را چه شده است، چگونه حكم مى‌كنيد؟

٨. نظير روايت قبلى را ابن ابى شيبه از ابراهيم نخعى روايت كرده كه گفته است: «بلند قرائت كردن بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم از سوى امام جماعت، بدعت است». (٨٧)

امامانى كه ابراهيم نخعى فقه را از آنها آموخته است، بسمله را بلند قرائت مى‌كردند. با اين حساب، آيا او فقه را از بدعت گذاران آموخته است؟