٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩ - لقطه و مجهول المالك(٢) آیت الله سيد كاظم حائرى

است؛ چنان كه در روايت ابراهيم بن عمر از امام صادق(ع) آمده است كه فرمود:

اللقطة لقطتان: لقطة الحرم و تعرّف سنة. فإن وجدت صاحبها و إلاّ تصدّقت بها و لقطة غيرها تعرّف سنة، فإن جاء صاحبها و إلاّ فهي كسبيل مالك (٤٩).

ممكن است گفته شود كه مفروض در مورد روايت فضيل بن غزوان اين است كه يابنده دينار را در طواف در ايام حج يافته است و از اين جهت، محدوده جهل به مالك گسترده است؛ به گونه‌اى كه آن دينار از نظر عرف قابل تعريف نبود. پس روايت دليل برجواز تملك لقطه هنگام عدم امكان تعريف آن به جهت گستردگى محدوده جهل به مالك، خواهد بود و در اين صورت معارض با روايات تعريف نيست؛ زيرا مفروض در اين روايت، عدم امكان تعريف است.

همچنين اين روايت، معارض با روايت عدم تملك لقطه حرم نيز نيست؛ زيرا در آن روايات حكم به تعريف و سپس تصدّق شده؛ يعنى روايات مزبور در فرض امكان تعريف وارد شده است، ولى اين روايت در مورد عدم امكان تعريف است.

گاهى گفته مى‌شود كه عبارت «في الطواف» در روايت فضيل بن غزوان، دلالت بر اين ندارد كه ماجرا در ايام حج بوده است؛ زيرا طواف در طول سال مشروع است و انجام مى‌شود.

پس مقتضاى اطلاق روايت ابن غزوان ـ هر چند به ملاك ترك تفصيل ـ عدم اختصاص جواز تملك، به صورت گسترده بودن محدوده جهل به مالك و عدم امكان تعريف است.

گاهى در پاسخ اين سخن گفته مى‌شود كه احتمال دارد قرينه‌اى وجود داشته باشد كه مانع اين اطلاق باشد و آن اين است كه سؤال و جواب اين روايت در ايام حج بوده، و طواف مورد سؤال نيز طواف، در ايام حج باشد و در ازدحام ايام حج، محدوده جهل به مالك چنان گسترش مى‌يابد كه تعريف يك دينار معمولاً ممكن


(٤٩) همان، ج٩، باب ٢٨ از ابواب مقدمات طواف، ص٣٦١ و ٣٦٢، ح٤.