فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٠ - جدال تعبد و تعقل در فهم شريعت (٤) مسعود امامى
{و قل الحق من ربّكم فمن شاء فليؤمن و من شاء فليكفر } ؛ (٨٣)
بگو اين حق است از سوى پروردگارتان، هركس مىخواهد، ايمان بياورد (و اين حقيقت را پذيرا شود) و هركس مىخواهد، كافر گردد.»
{ولوشاء ربّك لآمن من في الأرض كلّهم جميعاً أفانت تكره الناس حتى يكونوا مؤمنين } ؛ (٨٤)
و اگر پروردگارت مىخواست، تمام كسانى كه روى زمين هستند، همگى (به اجبار) ايمان مىآوردند؛ آيا تو مىخواهى مردم را مجبور سازى كه ايمان بياورند؟»
{لاإكراه في الدين قد تبيّن الرشد من الغيّ } ؛ (٨٥)
در قبول دين، اكراهى نيست؛ زيرا راه درست از راه انحرافى، روشن شده است».
{لعلّك باخع نفسك ألاّ يكونوا مؤمنين إن نشأ ننزّل عليهم من السماء آية فَظَلّت أعناقهم لها خاضعين } ؛ (٨٦)
گويى مىخواهى جان خود را از شدّت اندوه از دست دهى، به خاطر اينكه آنها ايمان نمىآورند. اگر ما اراده كنيم، از آسمان بر آنان آيهاى نازل كنيم كه گردن هايشان در برابر آن خاضع گردد.»
گاهى حق انتخاب آزاد در زندگى جمعى، منجر به تعارض خواستهها و درگيرى ميان آنها و بر هم خوردن نظم و انسجام جامعه مىشود؛ يعنى دو آرمان مطلوب انسان كه عبارت از آزادى در انتخاب و نظم جامعه است و هر دو مقدمه رشد و بالندگى انسان اند، با يكديگر تزاحم پيدا مىكنند. در اين ميان مىبايست ت
(٨٣) سوره كهف، آيه٢٩.
(٨٤) سوره يونس، آيه٩٩.
(٨٥) سوره بقره، آيه٢٥٦.
(٨٦) سوره شعراء، آيات ٣ و ٤. ترجمه آيات ياد شده، از آيت اللّه ناصر مكارم شيرازى است.