فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٨ - نماز تراويح سنت يا بدعت؟ جعفر سبحانى آیت الله
آمد و به جز يك يا دو يا سه بار آن هم با بى ميلى، به جماعت به جا نياورد و اين نشان مىدهد كه در اقامه آن به صورت فرادى در خانه و نه در مساجد، حكمتى وجود داشته است و او بيشتر از هركس به مصلحت اين عمل؛ يعنى بركت دادن به خانهها، آشنا بوده است.
تشريع احكام و شعاير اسلامى داراى اسرار و حكمتهايى است كه گاهى عقول انسانهاى عادى آن را درك مىكند و گاهى از درك آن عاجز است و ممكن است براى برخى در زمانى مخفى بوده، براى برخى ديگر و در زمانى متفاوت، آشكار شود. بدون شك در وراى سنت رسول خدا(ص) ـ كه از روى هواى نفس سخن نمىگويد ـ مبنى بر عدم اقامه آن به صورت جماعت، حكمت والايى وجود دارد كه گاه بر اقامه آن در خانهها وبه صورت فرادى، متجلّى مىشود؛ زيرا نمازگزار با فروتنى و ترس از عذاب و اميدوارى به رحمت او، در مقابل پروردگار مىايستد و تمامى همّ و غم خويش را ظاهر ساخته، از خداوند طلب غفران و رحمت مىكند. نماز گزار در اين حالت از همه چيز قطع اميد كرده و هيچ چيز او را از خدا و ياد او منصرف نمىكند و عجب و افتخار و ريا، اين موقعيت او را تيره و تار نمىكند. از طرف ديگر به جا آوردن اين نماز در خانه موجب به وجود آمدن فضايى از ايمان، پاكى، بركت و صفا در آن مىشود؛ زيرا در اين صورت، خانه از ذكر و تسبيح خدا و صلوات بر پيامبر(ص) او خالى نيست و شكى نيست كسانى كه در چنين خانهاى ساكن هستند(مثل همسر، فرزندان و...) در چنين فضايى به سر خواهند برد و از بوى خوش آن تنفس خواهند كرد و همين مسلّماً از عوامل تربيتى مهمى خواهد شد كه آنها را به سمت هدايت، وارستگى، رفتار صحيح و تقوا رهنمون مىكند.
پيامبر(ص) دستور داد كه نوافل در خانهها به جا آورده شود تا از هرگونه ريايى به دور باشد و اين كه اين دستور مقيد به زمان خود حضرت نبوده نشان مىدهد كه به جا آوردن نوافل در مساجد اهميت كمترى دارد.
بنابراين چنانچه به جماعت خواندن نوافل مشروع بود، بايستى به جماعت خواندن آنها در مساجد بهتر از به جا آوردن آنها در خانهها باشد. اما تصريح پيامبر(ص) به اين كه