فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨ - ازدواج دايم با زنان اهل كتاب سيد كاظم حائرى آیت الله

{الذين أوتوا الكتابَ...} است؛ رجوع به سنت است و در اين صورت ديگر آيه مذكور مرجّح يا مرجع نيست. علاوه بر اين كه اطمينان داريم روايت مزبور اشكال دارد؛ زيرا به هيچ وجه نمى‌توان احتمال داد كه آيه {لاتُمسِكُوا بِعصَم الكوافر} ناسخ آيه {والمحصناتُ...} باشد. مطابق نقل تاريخى، آيه شريفه {لاتُمسِكُوا بعِصَمِ الكوافر} در قضيّه صلح حديبيه وارد شده است و مى‌دانيم كه صلح حديبيه در اواخر سال ششم هجرى اتفاق افتاده است. براساس اين نقل، زنى از اهل مكه كه مسلمان شده بود نزد پيامبر آمد و كفار مكه فردى را فرستادند تا بر اساس يكى از بندهاى توافقنامه صلح (كسانى كه از مكه به سوى مسلمانان در مدينه فرار مى‌كنند بايد به مكه برگردانده شوند اما فراريان از مسلمانان به سوى مكه، به مدينه باز گردانده نمى‌شوند) آن زن را به مكه بازگرداند؛ در اين هنگام بود كه آيه شريفه نازل شد، (١٥) مضمون آيه به روشنى بردرستى اين قضيه دلالت مى‌كند. خداوند در اين باره مى‌فرمايد:

{يا أيّها الذين آمنوا إذا جاء كُمُ المومناتُ مهاجراتٍ فامتحنوهُنَّ اللّه‌ُ أعلمُ بإيمانهنَّ فإنْ عَلِمتُمُوهُنَّ مؤمناتٍ فلاترجعوهُنّ إِلىَ الكفّار لاهُنَّ حِلٌّ لهم ولاهُم يَحِلُّون لهُنَّ و آتوهُم مَا انفقوا ولاجناحَ عليكم أن تَنكِحوهُنّ إذَا آتيتموهُنَّ أُجورهُنَّ ولاتمسِكُوا بِعِصَمِ الكوافر وَسألوا ما أنفقتم وَليَسأَلُوا ما أنفقوا ذلكم حُكمُ اللّه‌ِ يحكم بينكم و اللّه‌ عليمٌ حكيمٌ و إن فاتكم شيءٌ من أزواجِكم إِلى الكفارِ فعاقبتم فآتوا الذينَ ذَهَبَت أزواجهُم مثلَ ما أنفقوا واتقوا اللّه‌ الذي أَنتم به مؤمنونَ؛} (١٦)

اى كسانى كه ايمان آورديد وقتى زنان مهاجر با ايمان نزد شما آمدند آنها را بيازماييد كه خداوند به ايمانشان آگاه‌تر است. اگر آنان را با ايمان يافتيد آنها را به سوى كفار بازنگردانيد؛ نه آنها براى كفار حلالند و نه كفار برايشان و آن چه كفار براى ازدواج با آنان پرداختند به آنان بپردازيد و اشكالى ندارد كه با آن‌ها ازدواج كنيد هرگاه مهرشان را به آنان بدهيد. و هرگز زنان كافر را به همسرى خود نگه نداريد و حق داريد آن چه را پرداختيد مطالبه كنيد و آنها نيز مى‌توانند آنچه را به