انّ رسول اللّه‌ حمد اللّه‌ و أثنى عليه، ثم قال: أيّها الناس انّ الصلاة بالليل في شهر رمضان من النافلة في جماعة بدعة و صلاة الضحى بدعة، ألا فلا تجتمعوا ليلاً في شهر رمضان لصلاة الليل...»؛ (٤٣)

رسول خدا پس از حمد و ثناى الهى فرمود: اى مردم! به جماعت خواندن نوافل شبهاى ماه رمضان، بدعت است و نماز ضُحا بدعت است. آگاه باشيد! هيچ گاه براى انجام نوافل شبهاى ماه رمضان، اجتماع نكنيد... .

ملاحظه مى‌فرماييد كه رسول خدا(ص) طبق نقل فوق، عدم حضورش را براى اقامه نوافل شبهاى ماه رمضان به جماعت، چنين تعليل مى‌كند كه اين كار غير مشروع است، نه از ترس اين كه اين عمل بر آنها واجب شود.

٣. مخالف بودن تعليل موجود در اين روايات با نداى شب معراج

صاحبان صحاح و سنن از اَنَس بن مالك روايت كرده‌اند كه گفت:

در شب معراج بر پيامبر(ص) پنجاه نماز واجب شد. سپس از اين مقدار كم شد تا اينكه به پنج رسيد. آنگاه ندايى رسيد كه اى محمد! اين حكم تغيير نمى‌كند و براى تو با همين پنج نماز، ثواب پنجاه نماز است. (٤٤)

عسقلانى مى‌گويد:

خطابى، اصل اين ترس پيامبر را زير سؤال برده است و دليلش اين است كه در حديث اسراء آمده است كه: «خداوند فرمود: نمازهاى واجب پنجاه بوده كه به پنج تغيير يافته و اين حكم تغيير نمى‌كند.» بنابراين اگر تعداد نمازهاى واجب تغيير نمى‌كند، چگونه ممكن است از زياد شدن آنها، ترسى وجود داشته باشد. (٤٥)

(٤٣) من لايحضره الفقيه، ج١، ص٨٧، كتاب الصوم.
(٤٤) صحيح بخارى، ج١، ص٧٥، باب «كيف فرضت الصلوات في الاسراء»؛ سنن ترمذى، ج١، ص٤١٧، باب «كم فرض اللّه‌ على عباده من الصلوات»، حديث ٢١٣، والفاظ حديث از ترمذى است.
(٤٥) فتح البارى، ج٣، ص١٠.