فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧ - ازدواج دايم با زنان اهل كتاب سيد كاظم حائرى آیت الله

رواياتى نيز داريم كه ازدواج با زنان اهل كتاب را شايسته ندانسته است؛ مانند روايت محمد بن مسلم از امام باقر(ع): عن أبي جعفر(ع) فى حديث، قال(ع): لاينبغي للمسلم أن يتزوّج يهوديّة ولانصرانيّة و هو يجد مسلمة حرّة أو أمة؛ (١٣)

امام باقر(ع) در حديثى مى‌فرمايند: براى مسلمان شايسته نيست كه با زن يهودى يا نصرانى ازدواج كند؛ در حالى كه به زن مسلمان، آزاد و يا كنيز دسترسى‌دارد.

البته سند حديث دوم ناقص است و دلالت هر دو را نيز مى‌توان در مقابل ادله جواز، بر كراهت حمل كرد.

مهمترين بخش از روايات منع كننده رواياتى (١٤) است كه «كوافر» را در آيه {لاتُمسِكوا بعِصمِ الكوافر} به گونه‌اى تفسير مى‌كنند كه شامل زنان كتابى هم مى‌شود و طبق اين روايات آيه شريفه مذكور نسخ كننده آيه {والمحصناتُ من الذين أوتوا الكتابَ من قبلكم...} است. با اين كه روايات جواز نكاح بيشترند ولى برخى نظريه حرمت را ترجيح داده‌اند؛ با اين استدلال كه آيه شريفه {لاتُمسِكُوا بعِصمِ الكوافر} روايات حرمت را ترجيح مى‌دهد و يا اين كه بعد از تعارض روايات جواز با روايات حرمت و تساقط آنها آيه مذكور مرجع است.

اشكال استدلال به آيه مذكور اين است كه اطلاق كلمه «الكوافر» كه زنان كتابى را در بر مى‌گيرد، اطلاق به واسطه حذف متعلق است؛ چون بيان نشده كه آنها به چه چيزى كافرند؛ به خدا و توحيد تا آيه مخصوص ملحدان و مشركان باشد، يا به نبوّت رسول گرامى اسلام كفر مى‌ورزند، تا آيه مذكور زنان اهل كتاب را نيز شامل شود؟ ما در جاى خود روشن ساختيم كه وجود قدر متيقن در مقام تخاطب، اطلاق ناشى از حذف متعلق را باطل مى‌كند. قدر متيقن در اين جا كفر به خدا و توحيد است، بنابراين شمول آيه نسبت به زنان كتابى، روشن نيست.

اما اثبات اطلاق اين آيه به كمك روايتى كه مى‌گويد آيه مذكور، ناسخ آيه {والمحصناتُ من }