٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٠ - ولايت الهى و حکومت اسلامى محمد مؤمن قمى آیت الله

باقر(ع) فرمود: هر فريضه پس از فريضه ديگر نازل شد و ولايت، آخرين فريضه بود و خداوند عزّ وجلّ در باره آن، اين آيه را نازل كرد: «امروز دين شما را كامل كردم و نعمتم را بر شما تمام كردم». امام(ع) فرمود: خداوند عزّ وجلّ مى‌فرمايد: ديگر بعد از اين بر شما فريضه‌اى نازل نمى‌كنم، من فرايض شما را كامل كردم.

همانطور كه مشاهده مى‌شود صحيحه صراحت دارد در اين كه مراد خداوند متعال از «ولايت» كه در آيه شريفه آمده، همان ولايتى است كه حضرت رسول اكرم(ص) براى اعلام آن در روز غدير خمّ قيام كرده بود. واضح است كه اين ولايت، همان تعهّد نسبت به امور امت اسلامى و تكفّل اداره حكومت اسلامى است. از طرفى اين سخن امام(ع): «و فرض ولاية أُولى الأَمر» كه بعد از ذكر آيه آمده است، شاهد واضحى است بر اين كه مراد از «الذين آمنوا» همه ائمه معصومين(ع) هستند، علاوه بر اينكه دلالت صريح آيه بر ولايت امير المؤمنين(ع) نيز كاملاً آشكار است. اين صحيحه دليل معتبر و كافى براى اثبات هر دو امر مورد بحث مى‌باشد.

٢. معتبر الحسين أبي العلاء

قال: ذكرت لأبي عبداللّه‌(ع) قولنا في الأوصياء أنّ طاعتهم مفروضة، قال: فقال: نعم، هم الّذين قال اللّه‌ تعالى: «أطيعوا اللّه‌ و أطيعوا الرسولَ و أُولي الأَمرِ مِنكُم» و هم الذين قال اللّه‌ عزّ وجلّ:«إنّما وليّكُمُ اللّه‌ُ و رسولُهُ و الذين آمنوا» (٢٣) ؛

حسين بن ابى العلا مى‌گويد: براى امام صادق(ع) متذكر شدم كه عقيده ما نسبت به اوصيا آن است كه اطاعت آنها واجب شده است، آنگاه حضرت فرمود: آرى، ايشان همان كسانى هستند كه خداى تعالى در باره آنان فرموده است: «خدا و رسول خدا و صاحبان امر خودتان را اطاعت كنيد» و باز فرموده است: «همانا ولى شما، خدا و رسولش و كسانى كه ايمان آورده‌اند، مى‌باشند».

كلينى اين حديث را با سند ديگرى كه قاسم بن محمد الجوهرى در آن است نيز نقل


(٢٣) كافى، باب فرض طاعة الأئمه، ج١، ص١٨٧، ح ٧.