شايد ابن ادريس اوّلين فقيهى باشد كه عقل را در كنار سه دليل: كتاب، سنّت و اجماع، به عنوان چهارمين منبع اجتهاد نشانده است؛ زيرا فقيهان پيش از او همچون شيخ مفيد، سيد مرتضى و شيخ طوسى، هر چند در آثار خود پيوسته از دليل عقل ياد كرده و آن را شايسته براى تخصيص عمومات قرآنى و روايى دانسته و موافقت آن را موجب تأييد خبر واحد و مخالفت آن را سبب تضعيف آن برشمرده و در صورت فقدان سه دليل ديگر، عقل را منبع اجتهاد و صدور فتوا قرار داده‌اند (٤٢)، ولى هيچ گاه به صراحت عقل را در كنار سه منبع ديگر استنباط قرار نداده بودند؛ در حالى كه ابن ادريس به روشنى از دلايل چهارگانه اجتهاد ياد مى‌كند. (٤٣)

ديگر آن كه او مانند سيد مرتضى و برخلاف شيخ طوسى، به انكار حجّيت خبر واحد مى‌پردازد و به صراحت مى‌گويد كه عمل به خبر واحد هر چند راوى آن ثقه يا عادل باشد به اجماع علماى شيعه جايز نيست. (٤٤) وى در يك موضع‌گيرى تند اظهار مى‌دارد كه عمل به اخبار آحاد، سبب نابودى اسلام است. (٤٥)

اختلاف بزرگانى همچون سيد مرتضى و ابن ادريس با شيخ طوسى در حجّيت خبر واحد و تكيه هريك براى اثبات مدعاى خود به اجماع شيعه، موضوع بحث‌انگيز و پردامنه‌اى است كه در آثار فقهى و اصولى مورد تحليل و كاوش فراوان قرار گرفته

(٤٢) در زمينه مقايسه اجمالى آراى شيخ مفيد، سيد مرتضى و شيخ طوسى با ابن ادريس پيرامون دليل عقل، مراجعه شود به: زندگى و انديشه‌هاى ابن ادريس، ص٢٤٠.
(٤٣) السرائر، ج١، ص٤٦: «فإنّ الحق لايعدو أربع طرق: إمّا كتاب اللّه‌ سبحانه أو سنّة رسوله(ص) المتواترة المتفقة عليها أو الاجماع أو دليل العقل، فإذا فقد الثلاثة فالمعتمد في المسائل الشرعية عند المحققين الباحثين عن مأخذ الشريعة التمسك بدليل العقل فيها فإنّها مبقاة عليه و موكولة إليه فمن هذا الطريق يوصل إلى العلم بجميع الأحكام الشرعية في جميع مسائل أهل الفقه فيجب الاعتماد عليها و التمسك بها». همچنين مراجعه شود به: همان، ج١، ص٣٧٧ و ٤٩٥.
(٤٤) همان، ج١، ص١٢٧ و ٤٩٥.
(٤٥) همان، ج١، ص٥١.