فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٩ - حضانت در فقه و قانون محمد رضا بندرچى
شافعىها سن خاصى را ملاك حضانت ندانستهاند، بلكه پايان آن را مميّز شدن طفل مىدانند و بر آنند كه در اين هنگام، خود حق انتخاب دارد كه نزد كدام يك از والدين به سر برد.
حنبلىها معتقدند پسر تا هفت سالگى در حضانت مادر است و پس از آن حق دارد كه انتخاب كند، ولى دختر، پس از هفت سالگى تحت حضانت پدر قرار خواهد گرفت. (١)
بررسى و نقد روايات حضانت
چنان كه قبلاً گفته شد، روايات مربوط به مقوله حضانت، به دو دسته تقسيم مىشود كه براى دقّت بيشتر، هر دو گروه را ذكر مىكنيم:
محمد بن يعقوب كلينى، از شيخش ابو على اشعرى، از حسن بن على، از عباس بن عامر، از داود بن حصين، از امام صادق(ع) نقل مىكند كه در تفسير آيه شريفه {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلاَدَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ... } فرمودند:
تا زمانى كه فرزند در شير خوارگى است، در كنار والدين است [و هريك از والدين بر او به طور تساوى حق حضانت دارد]، ولى وقتى دوران شير خوارى به پايان رسيد، پدر بر وى محقتر از مادر است. (٢)
نقد روايت
اين حديث را صاحب جواهر با عنوان «خبر» ياد كرده كه حاكى از ضعف سند آن است (٣)،
(١) براى آگاهى از اين قولها ر.ك: عبدالرّحمن الجزيرى، الفقه على المذاهب الاربعه، ج٤، ص٥٩٦-٦٠٠.
(٢) الكافى، ج٦، ص٤٥؛ تهذيب، ج٨، ص١٠٤؛ استبصار، ج٣، ص٣٢٠؛ من لايحضره الفقيه، ج٣، ص٢٧٤؛ شماره ١٣٠٢؛ وسائل الشيعه، ج٢١، ص٤٧٠، باب ٨١، شماره١.
(٣) جواهر، ج٣١، ص٢٨١ و ٢٨٦.