٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥ - پرتوى از بازتابهاى فقهى سيره حكومتى امام على(ع) در گفت و گو با آيت الله محمد مؤمن قمى

همين نامه مى‌فرمايد: تو نگو كه من ولى امر هستم و هر چه بگويم گوش مى‌دهند براى اين كه آن كسى كه تو را به ولايت گماشته بالاتر از تواست و خدا هم بالاتر از او است. هر چه خدا مى‌گويد ما بايد عمل كنيم.

حضرت در آن نامه در مورد به كار گرفتن كارگزاران حكومت سفارش‌هايى به مالك فرموده كه تو برو مراقب باش آن كسانى را كه مى‌خواهى به كار بگمارى از صالحان باشند؛ متدين باشند؛ گناه كار نباشند. مراقب باش كارى كنى كه عامه مردم راضى باشند. «اللّه‌ اللّه‌ في الطبقة السفلى» كه اين بندگان خدا حقوق خاصه‌اى دارند.

همه آنچه را حضرت آن جا فرموده‌اند جزء اختيارات ولى امر است. همه اين‌ها: تصدى امر جهاد، خواباندن شورش‌هاى داخلى، جنگ كردن با امثال معاويه و... جزء اختيارات ولايى حضرت امير(ع) بوده و انجام داده است بسيارى از اين احكام و اختيارات در نامه‌اى كه به مالك نوشته‌اند، آمده است.

فقه اهل بيت: در احكام، تقسيماتى وجود دارد؛ مانند حكم اولى و ثانوى، حكم ظاهرى و واقعى. بفرماييد كه در مقابل حكم حكومتى چه چيزى قرار دارد؟ از عبارت مرحوم صاحب جواهر هم استفاده مى‌شود كه حكم حكومتى احكامى است براى اجراى احكام اوليه.

آيت اللّه‌ مؤمن: در مقابل هيچ كدام از اين‌ها نيست همه آن‌ها سرجاى خودش هست. اين سخن حضرت امام رضا(ع) است مى‌فرمايند (١٢) هر چه هست خدا است و خدا هم به ما يك اختياراتى داده است.


(١٢) وسايل الشيعه، ج ٢٧، ص ١١٣.