٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٣ - آموزههاى فقهى جنگهاى جمل و صفين و نهروان محمدمهدى آصفى

فيهم لاتسبوا لهم ذرية و لاتجهزوا على جريح و لاتتبّعوا مدبرا و من أغلق بابه و ألقى سلاحه فهو آمن. (كافى، ج ٥، ص ١١ - ١٢؛ وسائل الشيعه، ج ١١، ص ١٦ ـ ١٧)

از اين روايت برمى‌آيد شمشيرى كه بر باغيان گماشته شده، از نوع شمشيرهاى مكفوف است؛ يعنى شمشير از قتل باز داشته شده و رواياتى از اين قبيل نيز وارد شده است.

روايت دوم: روايت بيهقى در سنن از ابن عمر:

قال: قال رسول اللّه‌(ص) لعبد اللّه‌ بن مسعود: يا ابن مسعود أتدري ما حكم اللّه‌ فيمن بغى من أهل هذه الأمة؟ قال ابن مسعود: اللّه‌ و رسوله أعلم. قال: فإنّ حكم اللّه‌ فيهم أن لايتبع مدبرهم و لايقتل أسيرهم و لايذفف على جريحهم. (سنن بيهقى، ج ٨، ص ١٨٢، حيدرآباد هند، دارالمعارف العثمانيه)

اين روايات عموما از لحاظ سند خالى از اشكال نيستند، و بر فرض امكان استناد به آن، بر صورتى حمل مى‌شوند كه باغى دست از بغى برداشته باشد، و سلاح خود را تسليم نموده، و به مركز قدرتى پناه نياورد كه همان صورت اسراى جنگ جمل است. و روايت اسياف خمسه تا حدودى اين معنا را تأييد مى‌كند.

كشتن اسراى جنگى واجب است يا جايز؟

در صورتى كه فراريان جنگ پناهگاه و مركزى براى فرماندهى و سازمان دهى داشته باشند آيا كشتن آنها واجب است يا جايز؟

البته در صورتى كه واجب باشد حتما امام بايد دستور كشتن آنها را بدهد و در صورتى كه جايز باشد امام اگر صلاح بداند مى‌تواند از كشتن آنها صرف نظر كند.

ظاهر بعضى از كلمات فقها رأى اول است از قبيل شيخ در مبسوط، ج ٧، ص ٢٦٨ و علامه در تحرير، ج ١، ص ١٥٦ و تذكره، ج ١، ص ٤٥٦ و محقق در مختصر النافع، ص ٢٢٦ و صريح بعضى از كلمات فقها جواز است. مثل شيخ در نهايه و ابن ادريس در سرائر و