٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٨ - ديه اهل ذمه و شهروندان غيرمسلمان* سيد محمود هاشمى شاهرودى

در سند اين روايت على بن ابى حمزه بطائنى وجود دارد.

٢. شيخ صدوق بعد از نقل روايت نخست، مى‌گويد:

قال: روي أنّ دية اليهودي و النصراني و المجوسي أربعة آلاف درهم، أربعة آلاف درهم لأنهم أهل الكتاب؛ (٩) ديه يهودى و نصرانى و مجوسى چهارهزار درهم است. چهارهزار درهم براى اين كه ايشان اهل كتابند.»

دسته سوم: اين روايات دلالت مى‌كنند بر اين كه ديه ذمى يا يهودى و نصرانى و مجوسى، همان ديه مسلمان است. اين روايات از نظر سند معتبر، هستند.

١. روايت صحيح ابان بن تغلب از امام صادق(ع):

«دية اليهودي و النصراني و المجوسي دية المسلم؛ (١٠) ديه يهودى و نصرانى و مجوسى، ديه مسلمان است.»

٢. روايت معتبر زراره از امام صادق(ع):

«من أعطاه رسول اللّه‌(ص) ذمة فديته كاملة. قال زرارة: فهؤلاء؟ قال أبو عبداللّه‌: و هؤلاء ممَّن أعطاهم ذمة؛ (١١) هر كس كه پيامبر به او ذمه داده باشد، ديه كامل دارد. زراره گفت: اينان چه؟ (١٢) امام صادق(ع) فرمود: اينان نيز از كسانى هستند كه ذمه به آنها عطا شده است.»

دسته چهارم: اين روايات دلالت دارند بر اين كه ديه ذمى در اصل هشتصد درهم است، ولى براى آن كه كشتن افراد اهل ذمه رايج نشود، امام(ع) حكم كرد كه به اولياى مقتول ذمى، ديه فرد مسلمان پرداخت شود. اين دسته فقط يك روايت را دربردارد و آن،


(٩) همان، باب ١٣ از ابواب ديات نفس، ص ٢٢٠، ح ١٢.
(١٠) همان، باب ١٤ از ابواب ديات نفس، ص ٢٢١، ح ٢.
(١١) همان، ح ٣.
(١٢) مقصود اهل ذمه پس از زمان پيامبر(ص) است.