فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧ - پرتوى از بازتابهاى فقهى سيره حكومتى امام على(ع) در گفت و گو با آيت الله محمد مؤمن قمى
قرآن كريم فرمود: {بَلِّغْ مَآ أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ ربِّك.} (٥) پيامبر ولايت حضرت امير(ع) را به عنوان اين كه {مَآ أنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ} است به مردم ابلاغ كرد. اين هم باز جعل ولايت براى حضرتامير(ع) است و همين معنا به حسب روايات معتبر ما بعد از حضرت امير(ع) براى حضرات امام حسن و امامحسين(ع) بود.
آيه {و أُولُوا الاْءرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللّهِ...} (٦) را كه در ذيل آيه {النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤمِنِينَ مِنْ أنْفُسِهِمْ} (٧) آمده است، در روايات معتبر تفسير كردهاند كه ولايت همان حكومت است و اين حق، هم براى پيامبر بزرگوار بوده و هم براى حضرت امير(ع) و هم امام حسن و امام حسين و بعد براى ساير ائمه(ع). همه اين ادله، ولايت را براى ائمه(ع) اثبات مىكند.
از مطلبى كه درباره واقعه غدير عرض كردم استفاده مىشود كه اين گونه نبوده كه پيامبر كسى را به مقام ولايت نصب كند بلكه پيامبر بعد از آن كه فرمود: «أولى بالمؤمنين من أنفسهم» هستم، آيهاى را بيان كرد كه عنوانش {بَلِّغْ مَآ أُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ} بود. يعنى ولايت را خداوند تعيين كرده است و چيزى نيست كه مربوط به شخص پيامبر باشد كه خودش مصلحت بداند. رواياتى كه در ذيل آيه {وَ أُولُوا اْلأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللّه} آمده و امام(ع) أولوا الارحام را معرفى مىكند، به وضوح دلالت مىكنند كه اين چند نفر ـ يعنى پيامبر و حضرت امير و امام حسن و
(٥) مائده، آيه ٦٧.
(٦) احزاب، آيه ٦.
(٧) همان.