بنابراين ممكن است علامه به حسب آغاز كلامش در منتهى، از زمره قائلان به عدم فرق بين شهرهاى دور و نزديك به حساب آيد. اما با توجه به نتيجه‌اى كه در آخر به آن مى رسد وى در صورتى بين شهرهاى نزديك و دور تفاوتى قائل نيست كه به اختلاف زمان طلوع ماه بين آن دو شهر علم نداشته باشيم و گرنه با علم به اين مطلب، از نظر او ميان شهرنزديك و دور فرق است.

٦. علامه در قواعد مانند تذكره مشى كرده:

حكم شهرهاى نزديك يكسان است برخلاف شهرهاى دور. بنابراين اگر كسى به مكان دوردستى سفركند كه در شب سى ام ماه رمضان، هلال ديده نشود، بايد از اهالى آن جا پيروى كند. اگر مركبش او را صبح در حالى كه عيد گرفته است به محل دوردستى كه ماه به سبب نزديكى درجه اش نسبت به خورشيد ديده نشود، ببرد، در اين كه آيا بايد امساك كند يا نه، نظر است. اگر هلال ماه رمضان را ببيند آن گاه به محلى برود كه در آن جا هلال ديده نمى‌شود، اقرب وجوب روزه در روز سى و يكم است وبرعكس اگر هلال ماه رمضان را نبيند سپس به محلى برود كه در آن جا هلال ديده مى شود بايستى روز بيست و نهم افطار كند (١٨) .

به نظر مى رسد آنچه علامه در دو فرع مذكور مطرح كرده است، چيزى است كه قائلان به شرط وحدت افق ملزم به آن هستند زيرا اين ايراد به آنها وارد است كه لازمه شرط وحدت افق، روزه روز سى و يكم دريك فرض و روزه روز بيست و هشتم در فرضى ديگر است.

فرض اول: در جايى كه ماه در شهر دور و نزديك، تمام (سى روز) باشد و هلال ماه در شهر نزديك ديده شده باشد امادر شهر دور ديده نشده باشد. فردى در شهر نزديك سى روز روزه مى گيرد آن گاه به شهر دور مى رود. [حال اگر وقتى به شهر دور مى رود [بر او پيروى از اهالى آن جا واجب باشد، لازمه اش اين است كه آن روز را روزه بگيرد، زيرا در

(١٨) قواعد الاحكام، ج١٥، ص٧٠.