فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠ - مكان ذبح در حج سيدكاظم حائرى
١. صحيحه حريز از امام صادق(ع):
پول قربانى را نزد كسى از اهالى مكه بگذارد و به او بگويد تا به نيابت از وى قربانى خريده و ذبح كند، اين كار كفايت مىكند و اگر ذى حجه تمام شده باشد اين عمل را تا ذى حجّه سال آينده به تأخير اندازد. (١٤)
براساس ظاهر اين روايت كسى كه پول نزد او است حيوانى را درمكه ذبح مىكند يا از آن جهت كه انتقال حيوان به منى دشوار بود به ويژه در آن روزگاران كه وسايل نقليه وجود نداشت و شريعت نمىخواست وى را مكلف به ذبح درمنى كند، و يا از آن جهت كه قيد «ذبح درمنى» به ايام منى اختصاص دارد ـ يعنى ايام تشريق ـ و آن ايام به پايان رسيده است. منشأ اين ظهور، سكوت امام(ع) ازاعلام وجوب ذبح در منى است به رغم اين كه وجوب آن دراين حالت از واضحات نبود. بنابراين ،فرض گذاشتن پول نزد كسى از اهالى مكه تا به نيابت وى قربانى را ذبح كند، ظهور در اين دارد كه ذبح درمكه انجام شود و گرنه امام تذكر مىداد.
پس اگر به سبب عجز از قربانى در ايام منى، قيد منى ساقط شود،مطلوب ما ثابت مىشود و اگر به مجرّد دشوار بودن التزام به آن از جانب نايب، قيد منى ساقط شود، اين قيد به سبب عجز از قربانى در منى، به طريق اولى ساقط مىگردد.
٢.صحيحه احمد بن محمد بن ابى نصر از نضربن قراوش(در توثيق وى همين بس كه احمد بن محمد بن ابى نصر از او روايت كرده) آمده است:
قال: سألت أبا عبداللّه(ع) عن رجل تمتع بالعمرة إلى الحج،فوجب عليه النسك، فطلبه، فلم يجده و هو موسر حسن الحال، و هو يضعف عن الصيام، فما ينبغي له أن يصنع؟ قال: «
(١٤) وسائل،ج١٤،ص١٧٦،باب٤٤ از ابواب ذبح، ح١.