اساس: مشهور آن است كه مجموع وظايف تخلّى و استنجاء غير واجبات، از مكروهات كه ترك آنها مستحبّ، و مسنونات كه اتيان به آنها سنّت است شصت و چهار، سى و شش از آن جمله، وظيفه تخلّى و بيست و هشت، وظيفه استنجاست.
آنچه متوهّمى از متوهّمين اين عصر پنداشته است كه آداب خلوت و استنجاء از واجبات و محرّمات و مكروهات و مسنونات بيست و يك چيز است از باب نقصان معرفت است.
وظايف استنجاء در باب خود مذكور خواهد شد، إن شاء اللّه سبحانه.
امّا وظايف تخلّى:
يكم: مكروه است استقبال و استدبار قرص نيّرين، بروجهى كه شعاعِ جرم آفتاب يا ماه بر يكى از عورتين بتابد.
دويم: استقبال و استدبارِ باد مكروه است، و در حديث وصىّ ثانى وسبط اوّل(ع) نهى از آن وارد است.
سيم: در زمين صُلب بول كردن مكروه است؛ به منطوق حديث و به سبب آن كه مظنّه رجوع قطرات است، و رسول(ص) فرموده است:
استنز هوا من البول؛ فإنّ عامّة عذاب القبر منه؛
نزاهت از بول سعى كنيد كه اكثر عذاب قبر از آن است.
چهارم: درجُحره ـ بضمّ جيم و اِسكان حاء مهمله ـ يعنى سوراخ مار و ساير حشرات، بول مكروه است، و نهى از آن در حديث شريف نبوى وارد شده ؛ به سبب تأذّى حيوان يا
من لايحضره الفقيه، ج١، ص١٨، ح٤٧.
تهذيب الاحكام، ج١، ص٣٣، ح٨٧.
بحار الانوار، ج٦، ص٢٧٥؛ فتح الباري، ج١، ص٢٨٩؛ كنز العمال، ج٩، ص٣٤٥، ح٢٦٣٦٥.
سنن ابى داود، ج١، ص٨، ح٢٩.