مقصود شيخ از عبارت «إذا فعل ما شرط الجعالة له» نبايد صحّت ضمان بعد از عمل باشد؛ چون دراين صورت قطعاً ضمان صحيح است و نيازى به استدلال به آيه ٧٢ سوره يوسف نيست.

بنابر اين بايد مقصود از عبارت اين باشد كه ضامن مى‌تواند مال جعاله را براى عامل تضمين كند كه در صورتى كه عامل عمل را كاملا انجام دهد بعد از انجام عمل مال جعاله عامل به ذمه ضامن است و ضامن ملتزم به آن خواهد بود «و أنا به زعيم».

به همين آيه شريفه ابن قدامه در مغنى (١٦) و ابن قيم جوزيه در اعلام الموقعين(١٧) و بهوتى در كشف القناع (١٨) از فقهاى برجسته عامّه استدلال كرده اند.

توضيحى در تفسير آيه ٧٢ سوره يوسف

اين آيه شريفه را دو گونه مى‌توان تفسير كرد:

تفسير اوّل: منادى به نمايندگى از طرف شاه يا حضرت يوسف(ع) اين ندا را داده بود:هر كه پيمانه شاه را بياورد بار شترى به او مى‌دهيم و ملتزم به اين امر هستيم. كلمه «زعيم» به معناى ملتزم است و همچنان كه انسان مى‌تواند ملتزم به تعهّد ديگرى شود، مى‌تواند ملتزم به تعهّد خود شود.

يا آن كه خودِ منادى شخصاً چنين مالِ جعاله و التزامى را متعهّد شده باشد براى كسى

(١٥) خلاف، ج١، ص٦٣٩، چاپ كوشانپور.
(١٦) مغنى، ابن قدامه، ج٤، ص٤٨٣.
(١٧) اعلام الموقعين، ابن قيم جوزيه، ج٣، ص٣٩٦.
(١٨)كشف القناع، ج٣، ص٣٦٧.