فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥ - مكان ذبح در حج سيدكاظم حائرى
واسطه آن اثبات شود در هنگام ناتوانى از ذبح درمنى، قربانى به كلى ساقط شده و وظيفه مكلّف به بدل آن ـ يعنى روزه ـ منتقل مىشود يا بدون بدل ساقط شده است؛ زيرا نه آيه ونه روايت ابتدائاً درصدد بيان مكان ذبح نيستند و نهايت چيزى كه با اين آيه و روايت ثابت مىشود آن است كه مكان قربانى در حالات عادى، منى است، اما در فرض ناتوانى به اطلاقاتِ دليلِ وجوب قربانى رجوع مىكنيم، بسان آيه شريفه:
{ فَمَنْ تمَتّعَ بِالْعُمْرة إلى الحَجّ فَمَا استَيْسَرَ مِنَ الهَديِ} ؛ (٥)
هركس با اتمام عمره، حج راآغاز كند، آنچه از قربانى براى او ميسّر است [ذبح كند].
به نظر مىرسد استدلال به مجموع آيه و روايت به منزله استدلال به روايت است، نه آيه. در هر صورت معلوم نيست مقصود ايشان در اين مقام از ضميمه كردن روايت به آيه براى اثبات اين كه مكان ذبح منى است، چيست؟ زيرا روايت به تنهايى مقصود را مىرساند و ضميمه كردن آيه به آن، چيزى را اضافه نمىكند.
٢.در صحيحه منصوربن حازم است كه امام صادق(ع) درمورد مردى كه قربانى خويش را گم كرده و ديگرى آن را يافته و نحر كرده، فرمود:
اگر يابنده قربانى را درمنى نحر كرده، از طرف مالك آن كفايت مىكند و اگر درغير منى نحر كرده از طرف مالكش كفايت نمىكند.
آيت اللّه خويى مىگويد:
استدلال به اين حديث براصل مطلب ـ كه مكان ذبح، منى است ـ تمام است؛ ليكن اين حديث نيز نسبت به حالت عذر از ذبح در منى، اطلاق ندارد؛ زيرا اين حديث ابتدائاً درصدد بيان مكان ذبح نيست. بنابراين
(٥) بقره،آيه١٩٦.
(٦) وسائل،ج١٤،ص١٣٧،باب٢٨ از ابواب ذبح، ح٢.