آن سرزمين، آن روز، روز آخر ماه رمضان است. بنابراين چنين فردى بايستى سى و يك روز روزه بگيرد. اما اگر قائل شويم كه ديدن ماه در شهر نزديك براى شهر دور هم حجت است، همه بايد در آن روز روزه بگيرند بدون اين كه بين شهرى كه ماه در آن ديده شده و شهرى كه ماه در آن ديده نشده فرقى وجود داشته باشد.

فرض دوم: در جايى كه ماه در شهر دور و نزديك، تمام (سى روز) نباشد دراين صورت اگر ماه ابتدا در شهر دور دست وسپس در شهرى كه مكلف در آن به سر مى برد ديده شود و مكلف در شهر خودش بيست و هشت روز روزه بگيرد آن گاه به شهر دور دست برود اگر پيروى از اهالى شهرى كه به آن جا رفته است براو واجب باشد بايد روز بيست و نهم را افطار كند زيرا آن روز در آن سرزمين، عيد فطر است. اما فقيه به هيچ يك از اين دو فرض ملتزم نمى شود.

٧. شهيد اول (٧٣٤ ٧٤٨ ق):

مكلف، با ديدن هلال ماه رمضان بايستى روزه بگيرد اگر چه تنها او هلال را ديده باشد. [حكم ]شهرهاى نزديك به هم مانند بصره و بغداد، يكسان است نه سرزمين هايى مثل بغداد و مصر. شيخ طوسى داراى اين فتوا است. احتمال دارد باديدن ماه در شهرهايى كه در مشرق قرار دارند، ماه براى شهرهايى كه در مغرب قراردارد نيز ثابت شود اگر چه اين شهرها از يكديگر دور باشند زيرا با نبود مانع قطعا دراين شهرها هم ماه ديده خواهد شد (١٩) .

مخفى نماند آنچه شهيد اول استثنا كرده است [كه در قالب احتمال بيان فرمود ]مخالف با نظريه شرط وحدت افق نيست زيرا در ادامه خواهد آمد كه حجيت رؤيت هلال در شهرهاى غربى نسبت به شهرهاى شرقى خارج از بحث است زيرا بين اين دو رؤيت ملازمه وجود دارد.

٨. شهيد ثانى (٩١١ ٩٦٦ هـ):

اگر ماه در شهرهايى نزديك به هم مانند كوفه و بغداد، ديده شود، روزه

(١٩) دروس الشرعيه، ج١٥، ص٢٨٤و٢٨٥.