فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤١ - رؤيت هلال آيت اللّه جعفر سبحانى
كسى كه بيست و نه روز روزه گرفته مىفرمايد: «
دليل ديگر مسطح نبودن زمين است و لذا اگر هلال دربرخى از شهرها ديده شود مى فهميم كه در شهرهاى ديگر، مانعى از ديدن آن وجود دارد.
اما قبول نداريم كه آن روز نسبت به همه شهرها روزى از روزهاى ماه رمضان باشد زيرا اين مساله مورد نزاع و اختلاف ميان فقهاست و تعبد به چنين شهادتى را نمى پذيريم زيرا اين اول كلام است.
فرمايش امام صادق(ع) هم با توجه به جمع ميان ادله، بر شهرهاى نزديك شهرى كه ماه در آن ديده شده است، حمل مى شود. (١٦)
٥. علامه در منتهى:
اگر اهالى شهرى ماه را ببينند، بر تمامى مردم خواه به آن شهر نزديك باشند و خواه دور، روزه واجب است. احمد [بن حنبل [وليث بن سعد و برخى از فقهاى شافعى هم بر اين عقيدهاند.
علامه پس از ذكر تفصيل شيخ بين شهرهاى دور و نزديك به رد آن پرداخته سپس نتيجه مى گيرد:
اگر معلوم شود كه در سرزمينى ماه طلوع كرده و در سرزمين ديگرى كه از آن دور است، به دليل كرويت زمين، ماه طلوع نكرده است، حكم اين دو سرزمين مساوى نيست. اما اگر علم به اختلاف مطالع آن دو نداشته باشيم، حق اين است كه حكم آنها مساوى است (١٧) .
(١٥) تهذيب، ج٤، ص١٥٨، حديث شماره ٤٤٣.
(١٦) تذكره الفقها، ج٦٥، ص١٢٤.
(١٧) منتهى المطلب، ج٢٥، ص٥٩٣.