فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٩ - رؤيت هلال آيت اللّه جعفر سبحانى
يكسان است يعنى براهالى هردو شهر روزه و همچنين افطار واجب است. اما اگر اين دو شهر مانند بغداد و خراسان يا حجاز و عراق، از يكديگر دور باشند، در اين صورت هر شهر حكم به خود را دارد. شيخ طوسى فرموده است (٨) : اين قول مورد اعتماد من است و ابوحنيفه هم براين قول است و قول برخى ازشافعيان نيز چنين است و مذهب قاسم و سالم و اسحاق همين است (٩) .
دليل مطلب، روايت كريب است كه طبق آن ام فضل، دخترحارث، او را به شام نزد معاويه مىفرستد. كريب مىگويد:به شام رفتم و كارم را در آن جا انجام دادم وماه رمضان فرا رسيد و ما در شب جمعه، هلال را مشاهده كرديم. آن گاه در آخر ماه رمضان به مدينه آمدم. عبداللّه بن عباس از من در مورد هلال پرسيد و گفت: شما چه زمانى هلال ماه رمضان را ديديد؟ پاسخ دادم: شب جمعه. پرسيد: آيا تو ماه را ديدى؟ گفتم: آرى، من و مردم ماه را ديديم و مردم و معاويه[فرداى آن شب را [روزه گرفتند. وى گفت: اما ما هلال ماه رمضان را شب شنبه ديديم و هنوز روزه مىگيريم تا اين كه مدت [سى روز [تمام شود يا هلال [ماه شوال [را ببينيم. پرسيدم: آيا شما به ديدن هلال توسط معاويه و روزه او بسنده نمى كنيد؟ گفت: نه، رسول خدا(ص) چنين به ما دستور داده است (١٠) .
دليل ديگر اين است كه به دليل اختلاف وقت طلوع ماه در نقاط مختلف زمين كه به دليل كروى بودن زمين است، ديدن هلال در شهرهاى دور و نزديك
(٨) مبسوط، ج١، ص٢٦٨.
(٩) فتح العزيز، ج٦، ص ٢٧و٢٧٢، مهذب از شيرازى، ج١، ص١٦٨٦، مجموع، ج ٦، ص ٢٧٣و٢٧٤، حليه العلماء، ج٣، ص١٨٠٦، مغنى، ج٣، ص ١٠، شرح الكبير، ج٣، ص٧.
(١٠) صحيح مسلم، ج ٢، ص٧٦٥، حديث شماره١٠٨٧٣، سنن ترمذى، ج ٣، ص٧٦و٧٧، حديث شماره ٦٩٣، سنن ابى داود، ج٢، ص٢٩٩ و٣٠٠، حديث شماره ٢٣٣٢، سنن نسايى، ج ٤، ص١٣١، سنن دار قطنى، ج٢، ص١٧٣، حديث شماره ٢١، سنن بيهقى، ج٤، ص٢٥١.