٣- يَوْمَ‌ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ» نور: ٢٤. ناگفته نماند: آيات همه درباره كفّار و بدكاران است على هذا شهادت اعضاء درباره گناهان است و از اينكه اعضاء نيكوكاران هم بكارهاى نيك آنها گواهى خواهند داد خبرى در قرآن نيست. آيه‌ «يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ» رحمن: ٤١. نيز درباره مجرمين است. مگر آنكه از آياتى نظير «يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ» آل عمران: ١٠٦. «وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ. ضاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ» عبس: ٣٨ و ٣٩. «تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ» مطففين: ٢٤. و غيره استفاده كرد كه اعضاء دلالت بر اعمال نيك نيز خواهد داشت. و آن عبارت اخراى شهادت است.

امّا درباره شهادت گواهان ديگر آيات درباره حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله و حضرت عيسى عليه السّلام بالخصوص و درباره ديگران بالعموم آمده است. مثل‌ «إِنَّا أَرْسَلْناكَ‌ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً» احزاب: ٤٥، فتح: ٨. «إِنَّا أَرْسَلْنا إِلَيْكُمْ رَسُولًا شاهِداً عَلَيْكُمْ كَما أَرْسَلْنا إِلى‌ فِرْعَوْنَ رَسُولًا» مزمّل:

١٥. «فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى‌ هؤُلاءِ شَهِيداً» نساء: ٤١. ايضا آيه ٨٩ سوره نحل.

آيه اخير و آيه ٨٩ سوره نحل درباره قيامت است و صريح است كه حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله روز قيامت بر همه امت خويش گواه است چنانكه‌ «مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ» نيز دلالت دارد كه شاهد هر امّت شاهد همه امّت است على هذا «شاهِداً» در سه آيه اول بمعنى همان شاهد و شهادتى است كه در دو آيه اخير است. مراد از شاهد آنست كه به بيند و در موقعى اداى شهادت كند. على هذا آنحضرت هم در دنيا و هم در آخرت شاهد است بعبارت ديگر در دنيا مشاهده ميكند و در آخرت اداى شهادت خواهد كرد.

درباره حضرت عيسى آمده كه‌