«أَ فَمَنْ كانَ عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ‌ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى‌ إِماماً ...» هود: ١٧. شاهد در اين آيه بعلى بن ابى طالب عليه السّلام تطبيق ميشود و درباره آن رواياتى از شيعه و اهل سنت نقل شده، مشروح آيه در «تلى» گذشت بآنجا رجوع شود.

«وَ الْيَوْمِ الْمَوْعُودِ. وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ. قُتِلَ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ» بروج:

٢- ٤. شاهد و مشهود در آيه هر دو نكرده‌اند و درباره آندو سخن بسيار گفته شده ولى بايد اين قسمها با آيات بعدى ارتباط داشته باشند و لازم است شاهد و مشهود را در آيات اين سوره جستجو كرد.

يهوديان كه بنا بنقل تفاسير نصاراى نجران را در اثر طرفدارى از دين جديد بآتش ميسوزاندند خود شاهد سوختن آنها بودند خداوند نيز شاهد آن كار بود. در آيات بعدى آمده‌ «وَ هُمْ عَلى‌ ما يَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِينَ‌ شُهُودٌ» ايضا آمده‌ «وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ» مشهود قهرا شكنجه ديدگان و شكنجه را شامل است بهر حال مضمون آيات آنست: قسم بروز قيامت و قسم بشاهد و مشهود كه در اين كار هستند و در روز موعود گواه خواهند بود و در نتيجه شكنجه دادن و شكنجه ديدن ثابت خواهد گرديد و خلاصه آنكه اين عمل مضبوط و محفوظ است و در رديف شاهد و مشهود است.

در قرآن مجيد بحضرت رسول صلى اللّه عليه و آله شاهد اطلاق شده‌ «إِنَّا أَرْسَلْناكَ‌ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً» احزاب: ٤٥. فتح:

٨. و روز قيامت مشهود خوانده شده‌ «ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِكَ يَوْمٌ‌ مَشْهُودٌ» هود: ١٠٣. منظور از مشهود در آيه مورد بحث روز قيامت نيست كه پيش از آن و اليوم الموعود آمده است و احتياج بتكرار نيست و چون آيات راجع بواقعه‌اى پيش از اسلام است لذا شاهد بحضرت رسول صلى اللّه عليه و آله تطبيق نميشود.

در تفسير برهان هفت حديث درباره اين آيه نقل شده كه شاهد و