قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٥١
(اماميّه) واجب است در حج و عمره شافعى و اصحابش نيز آنرا واجب ميدانند و شافعى گفته: سنّت سعى را واجب كرده و آن قول رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است كه فرموده:
«كَتَبَ عَلَيْكُمْ السَّعْىَ فَاسْعَوْا».
ولى ظاهر آيه مباح بودن آنچه از سعى را مكروه ميدانستند ميرساند. سعى بنظر ابو حنيفه و اصحابش مستحب است و نزد ما اماميه و شافعى ترك عمدى سعى موجب بطلان حج است. ناگفته نماند: اين قول در صحيح ترمذى نيز از شافعى نقل شده است.
در وسائل از كافى نقل شده كه از امام صادق عليه السّلام از سعى بين صفا و مروه سؤال شد كه واجب است يا مندوب؟ فرمود: واجب است. سائل گفت: مگر خدا نفرموده: «فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما» فرمود: آن در عمره قضا بود (بعد از حديبيّه) كه رسول خدا شرط كرد بتها را از صفا و مروه بر دارند مردى از اصحاب آنحضرت بكارى مشغول شد و سعى را نكرد تا مدت منقضى شد و بتها را بجايشان آوردند گفتند: يا رسول اللّه فلانى سعى نكرده حال آنكه بتها را بصفا و مروه بر گرداندند. خداوند نازل كرد: «فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما» يعنى در اين حال كه بتها در صفا و مروه قرار گرفتهاند باز ميتواند سعى كند.
در روايت ديگر درباره قصر نماز امام صادق عليه السّلام گفت:
«أَ وَ لَيْسَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما» الا تَرَوْنَ أَنَّ الطَّوَافَ بِهِمَا وَاجِبٌ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَدْ ذَكَرَهُ فى كِتَابِهِ وَ صَنَعَهُ نَبِيُّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ».
در اين حديث امام عليه السّلام خواسته وجوب قصر را از «فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ» نساء:
١٠١. با مقايسه بآيه «إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ ...» بيان فرمايد. از روايت اول بنظر ميايد كه سعى پيش از نزول اين آيه واجب بوده و نزول آن براى رفع محذور مذكور بوده است.