«وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ‌ طائِرَهُ‌ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً» اسراء: ١٣. مفسران طائر را در آيه بمعنى عمل گرفته‌اند. خود آيه نيز مى‌فهماند مراد از طائر هر عمل خوب و بد انسان است كه از وى قابل انفكاك نيست و بحكم و جعل خداوند خير و شرّ بخود عامل مربوط است.

ولى بايد ديد چرا بعمل طائر اطلاق شده آيا قرآن در اين اطلاق تابع رسم باطل جاهليت شده است؟!! بنظر من قرآن در اين استعمال نظرى باصطلاح جاهليت ندارد و چون عمل پرنده بخصوصى است كه بصورت نيرو از انسان مى‌پرد و كنار ميشود لذا آن را طائر فرموده است. راغب در اين باره حق سخن را ادا كرده آنگاه كه در ذيل آيه گويد: «اى عَمَلَهُ الَّذِي‌ طَارَ عَنْهُ مِنْ خَيْرٍ أَوْ شَرٍّ» از اينجا معنى طائر در آيات زير نيز روشن ميشود:

«قالُوا طائِرُكُمْ‌ مَعَكُمْ أَ إِنْ ذُكِّرْتُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ» يس: ١٩. «قالُوا اطَّيَّرْنا بِكَ وَ بِمَنْ مَعَكَ قالَ‌ طائِرُكُمْ‌ عِنْدَ اللَّهِ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُونَ» نمل: ٤٧.

«أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ‌ عِنْدَ اللَّهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ» اعراف: ١٣١.

ممكن است طائر در آيه اول فال بد باشد كه در جواب‌ «تَطَيَّرْنا بِكُمْ» آمده است ولى بنظر نگارنده مراد آنست كه پيامبران گفتند: وجود ما براى شما اسباب بدبختى نيست بلكه عمل شما كه بدبختتان خواهد كرد با خود شماست و از شما منفك نيست.

آيه دوم و سوم نيز در جواب آنان است كه بپيامبران ميگفتند: ما شما را بفال بد گرفتيم سبب پراكندگى و زحمت ما شديد جواب اين است: ما سبب ناراحتى شما نيستيم بلكه اعمال بدتان كه پيش خدا محفوظ است سبب بدبختى شما شده و خواهد شد و با تبليغ ما امتحان ميشويد.

«وَ يَخافُونَ يَوْماً كانَ شَرُّهُ‌ مُسْتَطِيراً» انسان: ٧. مستطير بمعنى منتشر است يعنى روزيكه شرّش بهمه‌