بيشتر اهل لغت گفته‌اند: آن بمعنى دعا و تبريك و تمجيد است. «صلّيت عليه» يعنى بر او دعا كردم و او را تزكيه نمودم. و در ذيل آيه ٣ بقره و در مفردات و نهايه از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله نقل شده:

«إذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ فَلْيُجِبْ وَ إِنْ كَانَ صَائِماً فَلْيُصَلِ‌».

يعنى: چون يكى از شما بطعامى دعوت شد اجابت كند و اگر روزه‌دار باشد از براى دعوت كننده دعا نمايد.

در قرآن مجيد گاهى بمعنى دعا آمده مثل‌ «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِ‌ عَلَيْهِمْ إِنَ‌ صَلاتَكَ‌ سَكَنٌ لَهُمْ» توبه: ١٠٣.

از اموالشان زكوة بگير. تو آنها را بدان وسيله پاك و پاكيزه ميكنى و وقت زكات گرفتن بر آنها دعا كن كه دعاى تو براى آنها آرامش است.

«وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ قُرُباتٍ عِنْدَ اللَّهِ وَ صَلَواتِ‌ الرَّسُولِ ...» توبه:

٩٩. صلوات بمعنى دعاها عطف است بر «ما يُنْفِقُ» يعنى: انفاق خويش و دعاهاى رسول خدا را مايه تقرب بخدا ميداند.

«هُوَ الَّذِي‌ يُصَلِّي‌ عَلَيْكُمْ وَ مَلائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً» احزاب: ٤٣.

صلوة در اين آيه بمعنى توجه و اهميت است يعنى خدا آنست كه او و فرشتگانش بشما اهميت ميدهد و توجه ميكند ذيل آيه روشن ميكند اين توجّه همان رحمت خداست‌ «وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً».

«أُولئِكَ عَلَيْهِمْ‌ صَلَواتٌ‌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ ...» بقره: ١٥٧. ممكن است صلوات بمعنى توجّه و تزكيه و رحمت بمعنى نعمت باشد يعنى: براى صابران از خدايشان توجّه و تزكيه و نعمت هست. و شايد چنانكه در جوامع الجامع فرموده: براى ادامه نعمت باشد يعنى براى آنها رحمت از