قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٣٧
لَطَمَسْنا عَلى أَعْيُنِهِمْ ...» يس: ٦٦. در «سبق» صحبت شد.
«يا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ آمِنُوا بِما نَزَّلْنا مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّها عَلى أَدْبارِها أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَما لَعَنَّا أَصْحابَ السَّبْتِ وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا» نساء: ٤٧.
در اين آيه باهل كتاب در صورت عدم ايمان يكى از دو عقوبت وعده شده: محو وجوه و بر گرداندن به قفا، و مسخ شدن مانند اصحاب سبت ولى «وُجُوهاً» كه نكره آمده دليل است كه عذاب شامل همه نخواهد بود اما تهديد همگانى است زيرا كه مصداق وجوه معين نيست. رجوع ضمير جمع «نَلْعَنَهُمْ» به «وجوه» دليل است كه مراد از وجوه اشخاص است نه فقط صورتها. و اين ميرساند كه مراد از طمس وجوه و ردّ بر ادبار بر گشتن صورتها بقفاها نيست.
بنظر ميايد: مقصود از «نَطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّها عَلى أَدْبارِها» تغيير فطرت انسانيت و از بين بردن درك و فهم سعادت است چون بشر پيوسته بآينده و سعادت خويش متوجه است و اگر صورتش بقفا بر گردد بقهقرى و بدبختى ميرود چنانكه آيه: «وَ نُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَ أَبْصارَهُمْ كَما لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ نَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ» انعام: ١١٠. دالّ بر آن است. در اينصورت: عدهاى از يهود بعذاب اول گرفتار شدهاند ديگر لازم نيست بگوئيم مراد بر گشتن صورت بقفا است و يا يهود در آينده يكى از طمس صورت يا مسخ را خواهند ديد.
يعنى: اى اهل كتاب بقرآن كه كتاب شما را نيز تصديق ميكند تسليم شويد پيش از آنكه صورتهاى باطنى شما را بر گردانيم و درك و فهم سعادت را از شما سلب كنيم و يا مانند اصحاب سبت مسختان كنيم و يكى از اين دو حتما خواهد شد «وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا» (استفاده از الميزان).
بقول بعضى مراد محو آثار صورت از قبيل چشم و بينى و ابرو و غيره است كه صورت مثل قفا باشد. يا