ايضا آيه‌ «أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى‌ رَبِّهِمْ وَ يَقُولُ‌ الْأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى‌ رَبِّهِمْ أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ» هود: ١٨.

آيه صريح است در اينكه اشهاد فقط بر گناهان گواهى خواهند داد ولى آيات ديگرى كه خواهد آمد با آيات گذشته عموم شهادت را ميرسانند ايضا «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ يَقُومُ‌ الْأَشْهادُ» غافر: ٥١.

دو آيه ديگر در اين باره هست كه لازم است بررسى شود اول آيه‌ «وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ‌ شَهِيداً» بقره: ١٤٣.

ممكن است بگوئيم: مراد از امّت وسط در مقابل مكتبى است كه بمعنويات كاملا اهميت داده و بماديات بى اعتناست و مكتبى كه توجهش منصرف بماديات است و ارزشى به معنويات قائل نيست (روحيون- مادّيون) ولى اسلام مكتب واسطه است كه هم بمعنويات و هم بمادّيات اهميّت ميدهد.

اين سخن فى نفسه درست است ولى آيه‌اى درباره آن نيست زيرا «لِتَكُونُوا» ميگويد واسطه بودن براى شهادت است وانگهى‌ «وَ يَكُونَ الرَّسُولُ» شخص حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله را از امت بدان معنى خارج ميكند حال آنكه فرد شاخص مكتب واسطه، وجود آنحضرت است. پس امّت وسط امّتى است كه در يك طرفش رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و در طرف ديگرش «النّاس» واقع است آنحضرت براى امّت وسط گواه است و آنها براى عموم ناس.

على هذا اين امّت بايد از افرادى ممتاز تشكيل شده باشد و اين در مرتبه اول تطبيق نميكند مگر بر اوصياء حضرت رسول صلى اللّه عليه و عليهم السلام. لذا در روايات هست و نقل خواهد شد كه مراد از امّت وسط