قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٥٤
يعنى گفتند: خدايا تكليف شاقّ بر ما نفرما چنانكه بر گذشتگان فرمودهاى و نيز عقوباتى را كه قدرت آنها را نداريم بر ما تحميل نكن و گرنه در صدر آيه فرموده «لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها».
در بعضى از تفاسير شيعه و سنّى از قبيل جوامع الجامع و كشّاف در تفسير اين آيه نقل شده كه در شريعت پيشينيان اگر ببدن يا لباس كسى نجاستى ميرسيد لازم بود آن محل را قطع كنند.
در وسائل كتاب طهارت باب اول از تهذيب از امام صادق عليه السّلام نقل شده:
«قَالَ كَانَ بَنُو إِسْرَائِيلَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَهُمْ قَطْرَةٌ مِنَ الْبَوْلِ قَرَضُوا لُحُومَهُمْ بِالْمَقَارِيضِ وَ قَدْ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ بِأَوْسَعِ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ جَعَلَ لَكُمُ الْمَاءَ طَهُوراً فَانْظُرُوا كَيْفَ تَكُونُونَ».
اين سخن در ضمن حديثى در تفسير برهان و در تفسير بيضاوى بلفظ «قطع موضع النجاسة» نقل شده و اللّه العالم و شايد مراد از «لحوم» گوشت بدن نباشد.
«وَ عَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعامُ مِسْكِينٍ» بقره: ١٨٤. باحتمال قوى مراد از اطاقه در آيه اتيان شىء با مشقت كثيره است و ضمير «يُطِيقُونَهُ» به صوم راجع است يعنى بر آنانكه روزه را بزحمت و مشقت كثيره ميگيرند روزه نيست بلكه فديه و طعام مسكين است. و اين حكم سالخوردگان و غيره است كه روزه بر آنها سخت و طاقت فرساست.
در الميزان فرموده: اطاقه چنانكه بعضى گفتهاند صرف تمام قدرت در فعل است و لازمه آن وقوع فعل با مشقت است. در المنار گويد: اطاقه پائينترين قدرت بر شىء است عرب «أَطَاقَ الشَّيْءَ» نميگويد مگر آنگاه كه قدرتش بر شىء در نهايت ضعف است بطوريكه با طاقت فرسائى متحمل ميشود. كلام راغب نيز در معنى «طاقة» قريب باين مضمون است و چون اطاقه از باب افعال است قهرا شخص