قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٢
بالاستقلال وجود ندارد مگر آنكه خدا آنرا اختيارى بدهد لا شَرِيكَ لَهُ وَ بِذلِكَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ انعام: ١٦٣. آيه مطلق شريك را نفى ميكند اعم از آنكه در خلقت باشد يا در تدبير يا در عبادت، لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ اسراء: ١١١. فرقان: ٢. وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ ... رعد: ٣٣. و نيز در چهل دو مورد آمده رَبِّ الْعالَمِينَ (المعجم المفهرس) يعنى پرورش دهنده تمام موجودات چنانكه در كلمه «اللّه» گذشت. فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمِينَ جاثية: ٣٦. أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ اعراف: ٥٤. و خلاصه آنكه خالق و اداره كننده عالم خداست.
اما در ردّ شرك سوم: بايد ديد مشركان چرا بغير خدا عبادت ميكردند.
مشركان بتهاى خود را ضارّ و نافع ميدانستند و منظورشان از عبادت جلب نفع و دفع ضرر بود و كسانيكه آفتاب و ماه و ستارگان و غيره را پرستش ميكردند همين منظور را داشتند زيرا دفع ضرر و جلب نفع از فطريات بشر است و نيز ميگفتند:
اينها واسطه و شفيعان ما هستند و براى ما در پيش خدا كار سازى ميكنند. قرآن عقيده آنها را چنين نقل ميكند وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُمْ وَ لا يَنْفَعُهُمْ وَ يَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ ... يونس: ١٨.
ميگفتند: اينها واسطههااند و قدرت آنرا دارند كه در جلب نفع و دفع ضرر براى ما مؤثر باشند لذا آنها را عبادت ميكردند.
ولى قرآن فرمايد: اينها نفع و ضرر ندارند و خدا آنها را شفاعتگر نكرده است.
ايضا وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي ما هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ زمر: ٣. با در نظر گرفتن اينكه مشركان عقيده بمعاد نداشتند نظرشان از تقرّب بواسطه بتان جلب