قواعد فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٣٢

‌
متعلق به اوست.
هر چند اين روايت در باب اختلاف ورثه زوج و زوجه در مورد سهم الارث آن‌ها نسبت به اثاث البيت وارد شده ولى محتواى ذيل حديث، يك مطلب عام است و با وحدت ملاك، قابل تعميم به موارد ديگر است. حضرت (ع) در اين روايت مى‌فرمايد:
هر يك از زوج يا زوجه نسبت به آنچه در دست دارد و بر آن مسلط است، اولى است، يعنى آن حضرت اماريت يد بر مالكيت اشيا را بدين وسيله تصديق كرده است.
٣. عثمان بن عيسى و حماد بن عثمان روايتى را نقل كرده‌اند كه در مورد فدك است و حجيت يد از آن استخراج مى‌شود. بعد از رحلت پيامبر اكرم (ص) خليفه اول به استناد گفته‌اى كه خودش از آن حضرت نقل مى‌كرد به اين مضمون كه «نحن معاشر الانبياء لا نورّث» (ما جمعيت پيامبران ميراثى از خود باقى نمى‌گذاريم) فدك را از حضرت فاطمه گرفت. [١]
خليفه اول با استناد به گفته فوق ادعا مى‌كرد فدك نبايد در دست حضرت فاطمه (س) باقى باشد. حضرت صادق (ع) نقل مى‌كند كه حضرت على (ع) به خليفه فرمود: «أ تحكم فينا بخلاف حكم اللّه فى المسلمين؟» (آيا در مورد ما بر خلاف حكم خدا حكم مى‌كنى؟).
ابو بكر گفت: من به همان نحو كه خدا گفته است بين شما قضاوت مى‌كنم.
حضرت على (ع) مى‌فرمايد: «فان كان فى يد المسلمين شى‌ء يملكونه ادّعيت انا فيه من تطلب البيّنة؟» (يعنى اگر در دست يكى از مسلمانان چيزى باشد و خود را مالك آن بداند و من ادعا كنم كه مال من است از چه كسى بينه مى‌خواهى؟) ابو بكر پاسخ داد بى‌ترديد از تو بينه مى‌خواهم. حضرت على (ع) فرمود: «فاذا كان فى يدى شى‌ء فادّعى فيه المسلمون تسألنى البيّنة؟ [٢] (يعنى اگر در دست من چيزى است و مسلمانان ادعا مى‌كنند آيا از من بينه مى‌خواهى؟).
خلاصه سؤال و جواب حضرت على (ع) و ابو بكر اين است كه آن حضرت مى‌گويد تو بايد از كسى بينه بخواهى كه بر مال تحت تصرف ديگرى ادعايى دارد، نه از كسى كه مال در دست او است و چون فدك در يد فاطمه (س) است تو بايد از مدعيان، مطالبه بينه‌