الأربعين في أصول الدين
(١)
٥ ص
(٢)
٦ ص
(٣)
١٧ ص
(٤)
١٩ ص
(٥)
١٩ ص
(٦)
١٩ ص
(٧)
٢٣ ص
(٨)
٢٩ ص
(٩)
٣٢ ص
(١٠)
٣٢ ص
(١١)
٣٢ ص
(١٢)
٣٢ ص
(١٣)
٣٤ ص
(١٤)
٤٩ ص
(١٥)
٤٩ ص
(١٦)
٤٩ ص
(١٧)
٥٠ ص
(١٨)
٥١ ص
(١٩)
٥٢ ص
(٢٠)
٥٦ ص
(٢١)
٦٦ ص
(٢٢)
٦٧ ص
(٢٣)
٨٢ ص
(٢٤)
٨٢ ص
(٢٥)
٨٢ ص
(٢٦)
٨٢ ص
(٢٧)
٨٤ ص
(٢٨)
٨٥ ص
(٢٩)
٨٥ ص
(٣٠)
٨٧ ص
(٣١)
٨٩ ص
(٣٢)
٩١ ص
(٣٣)
١٠١ ص
(٣٤)
١٠١ ص
(٣٥)
١٠١ ص
(٣٦)
١٠٢ ص
(٣٧)
١٠٣ ص
(٣٨)
١٠٣ ص
(٣٩)
١٠٣ ص
(٤٠)
١٠٤ ص
(٤١)
١٠٥ ص
(٤٢)
١١٦ ص
(٤٣)
١١٨ ص
(٤٤)
١١٩ ص
(٤٥)
١٢١ ص
(٤٦)
١٢٢ ص
(٤٧)
١٢٢ ص
(٤٨)
١٢٣ ص
(٤٩)
١٢٤ ص
(٥٠)
١٣٢ ص
(٥١)
١٣٨ ص
(٥٢)
١٤٠ ص
(٥٣)
١٤١ ص
(٥٤)
١٤٣ ص
(٥٥)
١٤٣ ص
(٥٦)
١٤٩ ص
(٥٧)
١٥٢ ص
(٥٨)
١٦٥ ص
(٥٩)
١٦٨ ص
(٦٠)
١٧٠ ص
(٦١)
١٧٠ ص
(٦٢)
١٧١ ص
(٦٣)
١٧٢ ص
(٦٤)
١٧٤ ص
(٦٥)
١٧٤ ص
(٦٦)
١٧٤ ص
(٦٧)
١٧٤ ص
(٦٨)
١٧٧ ص
(٦٩)
١٧٧ ص
(٧٠)
١٧٧ ص
(٧١)
١٧٨ ص
(٧٢)
١٧٩ ص
(٧٣)
١٧٩ ص
(٧٤)
١٨٠ ص
(٧٥)
١٨١ ص
(٧٦)
١٨١ ص
(٧٧)
١٨٢ ص
(٧٨)
١٨٢ ص
(٧٩)
١٨٥ ص
(٨٠)
١٨٨ ص
(٨١)
١٨٨ ص
(٨٢)
١٨٨ ص
(٨٣)
١٩٠ ص
(٨٤)
١٩٠ ص
(٨٥)
١٩٠ ص
(٨٦)
١٩١ ص
(٨٧)
١٩١ ص
(٨٨)
١٩١ ص
(٨٩)
١٩٢ ص
(٩٠)
١٩٣ ص
(٩١)
١٩٣ ص
(٩٢)
١٩٤ ص
(٩٣)
١٩٤ ص
(٩٤)
١٩٨ ص
(٩٥)
١٩٩ ص
(٩٦)
٢٠١ ص
(٩٧)
٢٠٣ ص
(٩٨)
٢٠٥ ص
(٩٩)
٢٠٥ ص
(١٠٠)
٢٠٧ ص
(١٠١)
٢٠٧ ص
(١٠٢)
٢٠٨ ص
(١٠٣)
٢١٠ ص
(١٠٤)
٢١١ ص
(١٠٥)
٢١٤ ص
(١٠٦)
٢١٥ ص
(١٠٧)
٢١٨ ص
(١٠٨)
٢١٩ ص
(١٠٩)
٢٢٠ ص
(١١٠)
٢٢١ ص
(١١١)
٢٢١ ص
(١١٢)
٢٢٢ ص
(١١٣)
٢٢٢ ص
(١١٤)
٢٢٤ ص
(١١٥)
٢٢٧ ص
(١١٦)
٢٢٨ ص
(١١٧)
٢٢٨ ص
(١١٨)
٢٢٨ ص
(١١٩)
٢٢٩ ص
(١٢٠)
٢٢٩ ص
(١٢١)
٢٣٠ ص
(١٢٢)
٢٣١ ص
(١٢٣)
٢٣١ ص
(١٢٤)
٢٣٢ ص
(١٢٥)
٢٣٤ ص
(١٢٦)
٢٣٦ ص
(١٢٧)
٢٣٦ ص
(١٢٨)
٢٣٦ ص
(١٢٩)
٢٣٨ ص
(١٣٠)
٢٣٩ ص
(١٣١)
٢٣٩ ص
(١٣٢)
٢٤٢ ص
(١٣٣)
٢٤٤ ص
(١٣٤)
٢٤٤ ص
(١٣٥)
٢٤٤ ص
(١٣٦)
٢٤٧ ص
(١٣٧)
٢٥٢ ص
(١٣٨)
٢٥٢ ص
(١٣٩)
٢٥٢ ص
(١٤٠)
٢٥٤ ص
(١٤١)
٢٥٧ ص
(١٤٢)
٢٥٧ ص
(١٤٣)
٢٥٧ ص
(١٤٤)
٢٥٧ ص
(١٤٥)
٢٥٧ ص
(١٤٦)
٢٥٩ ص
(١٤٧)
٢٥٩ ص
(١٤٨)
٢٦٠ ص
(١٤٩)
٢٦٤ ص
(١٥٠)
٢٦٦ ص
(١٥١)
٢٦٦ ص
(١٥٢)
٢٦٦ ص
(١٥٣)
٢٦٦ ص
(١٥٤)
٢٦٨ ص
(١٥٥)
٢٦٩ ص
(١٥٦)
٢٦٩ ص
(١٥٧)
٢٧٠ ص
(١٥٨)
٢٧١ ص
(١٥٩)
٢٧١ ص
(١٦٠)
٢٧٢ ص
(١٦١)
٢٧٣ ص
(١٦٢)
٢٧٣ ص
(١٦٣)
٢٧٤ ص
(١٦٤)
٢٧٤ ص
(١٦٥)
٢٧٤ ص
(١٦٦)
٢٧٥ ص
(١٦٧)
٢٧٥ ص
(١٦٨)
٢٧٦ ص
(١٦٩)
٢٧٦ ص
(١٧٠)
٢٧٧ ص
(١٧١)
٢٧٧ ص
(١٧٢)
٢٧٨ ص
(١٧٣)
٢٧٨ ص
(١٧٤)
٢٧٨ ص
(١٧٥)
٢٧٩ ص
(١٧٦)
٢٧٩ ص
(١٧٧)
٢٨٠ ص
(١٧٨)
٢٨٠ ص
(١٧٩)
٢٨٠ ص
(١٨٠)
٢٨١ ص
(١٨١)
٢٨١ ص
(١٨٢)
٢٨٣ ص
(١٨٣)
٢٨٣ ص
(١٨٤)
٢٨٣ ص
(١٨٥)
٢٨٤ ص
(١٨٦)
٢٨٤ ص
(١٨٧)
٢٩٢ ص
(١٨٨)
٢٩٥ ص
(١٨٩)
٢٩٥ ص
(١٩٠)
٢٩٦ ص
(١٩١)
٢٩٨ ص
(١٩٢)
٢٩٨ ص
(١٩٣)
٣٠١ ص
(١٩٤)
٣٠٨ ص
(١٩٥)
٣٠٨ ص
(١٩٦)
٣١٠ ص
(١٩٧)
٣١٠ ص
(١٩٨)
٣١٢ ص
(١٩٩)
٣١٩ ص
(٢٠٠)
٣١٩ ص
(٢٠١)
٣٢٠ ص
(٢٠٢)
٣٢١ ص
(٢٠٣)
٣٢٧ ص
(٢٠٤)
٣٣٣ ص
(٢٠٥)
٣٣٥ ص
(٢٠٦)
٣٣٥ ص
(٢٠٧)
٣٣٨ ص
(٢٠٨)
٣٣٨ ص
(٢٠٩)
٣٣٩ ص
(٢١٠)
٣٤٠ ص
(٢١١)
٣٤٣ ص
(٢١٢)
٣٤٣ ص
(٢١٣)
٣٤٤ ص
(٢١٤)
٣٤٦ ص
(٢١٥)
٣٥٠ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص

الأربعين في أصول الدين - الرازي، فخر الدين - الصفحة ١١٧

و اذا بطل القول بأن المؤثر يجب تقدمه على الأثر بالزمان.

فنقول: ان عنيت بقولك المؤثر متقدم على الأثر بالذات: كون المؤثر مؤثرا فى الأثر: رجع حاصل هذا التقدم الى التأثير. فقولك: لو كان كل واحد منهما مؤثرا فى الآخر، لكان كل واحد منهما متقدما على الآخر: مقدمة باطلة. لأن تاليها عين مقدمها من غير فرق. و ليس فيها الا تبديل عبارة بعبارة. فان كان القول بكون كل واحد منهما مؤثرا فى الآخر، معلوم البطلان بالضرورة، لم يكن فى ذكر هذا الكلام فائدة، و لا إليه حاجة. و ان لم يكن معلوم البطلان بالضرورة، لم يكن تغيير العبارة مفيدا البتة.

و أما ان كان المراد من قوله: المؤثر متقدم بالذات على الأثر:

أمرا آخر مغايرا للتقدم بالزمان، و مغايرا لنفس‌ [١٣] هذا التأثير، فذلك التقدم لا بد من إفادة تصوره، ثم من اقامة الدليل على ثبوته.

فان كل واحد من المقامين مما غفلوا عن تلخيصه و تحصيله الى الآن.

و الأولى فى ابطال الدور أن يقال: المعلول مفتقر الى العلة.

فلو كان كل واحد منهما معلولا للآخر، لكان كل واحد منهما مفتقرا الى الآخر، فكان كل واحد منهما مفتقرا الى المفتقر الى نفسه، فيلزم كون كل واحد منهما مفتقرا الى نفسه. و ذلك محال. لأن الافتقار الى الشي‌ء اضافة بين المفتقر و المفتقر إليه، و الاضافة لا تعقل الا بين الشيئين.

فان قال قائل: الاضافيان كل واحد منهما علة لوجود الآخر، و ذلك لأنه يلزم من فرض وجود أيهما كان، وجود الآخر قطعا. و من فرض عدم أيهما كان، عدم الآخر قطعا. فوجب كون كل واحد منهما علة لوجود الآخر.


[١٣] لتغير: أ.