پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٢ - شرح و تفسير نخستين مخلوق، آب بود

جلوگيرى نمايد و در حدود و مرزهايش متوقّف سازد.

سپس تندباد ديگرى برانگيخت كه كارش ايجاد امواج در آن مايع عظيم و گسترده بود و آن تندباد، امواج عظيم آب را عظيم‌تر ساخت و آن را مرتّبا در هم كوبيد، سپس موجها آن چنان اوج گرفتند كه پشت سرهم به فضا پرتاب شدند و از آن آسمانهاى هفتگانه به وجود آمد.

ناگفته پيداست الفاظى همچون آب و باد و طوفان و مانند آن- در آن روزى كه نه آبى بود و نه باد و طوفانى و نه حتّى روزى- كنايه از موجوداتى شبيه به آب و باد و هوايى كه امروز ما مى‌بينيم مى‌باشد، چرا كه واضعين لغات اين واژه‌ها را براى اين امور قرار داده‌اند و براى آنچه در آغاز جهان رخ داد هرگز واژه‌اى وضع نكردند.

با كمى دقّت مى‌توان آنچه را در كلام مولا (ع) آمده است، با آخرين فرضيّاتى كه دانشمندان امروز گفته‌اند تفسير كرد، نمى‌گوييم به طور قطع منظور مولا اين است، بلكه مى‌گوييم به طور احتمال چنين تفسيرى را مى‌توان براى آن ذكر كرد.

توضيح اين كه: آخرين فرضيّات امروز، در باره پيدايش جهان اين است كه در آغاز، تمام عالم به صورت توده بسيار عظيمى از گاز فشرده بود كه هم به مايع شبيه بود و هم نام «دخان» (دود) بر آن مى‌توان گذاشت، يا به تعبير ديگر در قسمتهاى بالاتر، دخان بود و هر چه به مركز جهان نزديكتر مى‌شد فشرده‌تر و صورت مايع به خود مى‌گرفت.

آنچه اين توده فوق العاده عظيم را نگه مى‌داشت، همان نيروى جاذبه بود كه در ميان تمام ذرّات عالم برقرار است، اين نيروى جاذبه بر اين گاز مايع گون مسلّط بود و آن را محكم به هم پيوسته و اجازه نمى‌داد از مرزهايش بيرون رود.

سپس اين توده عظيم حركت دورانى دور خود را آغاز كرد (يا از آغاز به دور