سياست نامه امام علي (ع) - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٠

او به صورت رسمى و عملى از مردم مى خواهد تا انتقاد خود را با صراحتْ بيان كنند، ليكن به افراد قدرت طلب و كينه توز و توطئه گر، اجازه نمى دهد براى رسيدن به مقاصد سياسى و به بهانه نقد و انتقاد، هر آنچه مى خواهند، بگويند و بنويسند. {-١-}

٥ . حقگرايى ، نه شخصيت گرايى

انسان ها هر اندازه در مسير حقْ اوج بگيرند، امكان كژروى در آنان، منتفى نيست. از اين رو، شايسته است تا مردمان در پيروى از شخصيت ها به اين نكته توجّه كنند و هرگز انسان ها را «مطلق» ندانند. توجّه به اين نكته و ديگر آموزه هاى بيدارگر امام على عليه السلام در اين باره را بايد اساسى ترين رهنمودهاى آن بزرگوار در تصحيح فرهنگ عمومى تلقّى كرد. روشن است كه در جريان هاى اجتماعى و سياسى، بيشترين انحراف هاى سياسى و اجتماعى، ناشى از مطلق گرايى درباره چهره ها و شخصيت گرايى در موضعگيرى هاست. امام على عليه السلام به مردم هشدار مى داد كه شخصيت ها هر چند بزرگ و ارجمند و محبوب و معتمَد باشند، نمى توانند معيار حق و باطل قرار گيرند. امام مى كوشيد جامعه را به لحاظ آگاهى و شناخت موضع ها و معيارها و آگاهى هاى فرهنگى، به سطحى برساند كه شخصيت ها و مواضع آنان را ـ هر اندازه بزرگ باشند ـ ، با حق بسنجند، نه حق را با شخصيت ها؛ حق را معيار شناخت شخصيت بدانند، نه شخصيت را معيار شناخت حق.

سه ـ سياست هاى اقتصادى

مردمانى كه عليه سياست هاى عثمان قيام كردند، از جمله دلايل قيام خود را نابسامانى هاىِ اقتصادى، گشاده دستى هاى خليفه، بذل و بخشش هاى بى رويه،