دوانده بود و ذهن ها و زبان ها، جان ها و منش ها بدان خو گرفته بود و براى مردم، فرهنگى ديگر ساخته بود، مبارزه كند. اين پيكار، بى گمان، نارضايتى هاى گسترده اى را درپى مى داشت و گرهى بر گره ها مى افزود و فرصت را براى اصلاحات ديگر نيز از دستْ مى گرفت. بايد شكيبايى پيشه مى شد، تا روزگارى كه زمان برچيدن ميوه فرا مى رسيد. بارى، على عليه السلام اصلاحات را بر اساس برنامه اى دقيق و چشم اندازى روشن و اهدافى مشخّص، در جهت برگرداندن جامعه به سيره و سنّت نبوى آغاز كرد و گام اوّل را در جهت ايجاد و گسترش عدالت اجتماعى و جارى ساختن اصلاحات ادارى و اقتصادى برداشت و تا آخرين لحظه هاى زندگى ادامه داد، تا جامعه اى به تمام معنا «اسلامى» و مبتنى بر ارزش هاى قرآنى و آموزه هاى الهى پى افكند. افسوس كه كج انديشى ها، زشت خويى ها، نامردمى ها و ستمگرى ها، آن مرد عدالت و ايمان را از رسيدن به تمامى آن اهدافْ باز داشت. آنچه اكنون بدان مى پردازيم، گزارشى است از اصولى ترين اصلاحات علوى در زمينه هاى ادارى، فرهنگى، اقتصادى، اجتماعى، قضايى، امنيتى، نظامى و بين المللى، بر اساس نصوص حديثى و تاريخى، و نيز تبيين مبانى اصلاحات. بى گمان، شرح كامل مبانى سياسى امام و توضيح و تفسير چگونگى اصلاحات او، مجالى فراخ تر مى طلبد.