٤٧٤.دعائم الاسلام ـ درباره على عليه السلام ـ : نبرد مى شد، دسته ها را آماده مى كرد و ميان قبيله ها جدايى مى افكند، و بر هر گروهى فردى را مى گماشت ، صف ها را منظّم مى كرد و سپاه را گروه گروه مى كرد. آن گاه به نبرد مى رفت. [١]

٤٧٥.امام على عليه السلام ـ در بيان چگونگى نبرد ـ پياده ها و تير اندازها را جلو بيندازيد. پس آنان، [ دشمن را ]تيرباران كنند و دو طرف، با نيزه هجوم برند. سواره ها و نيروهاى ويژه را پناهِ پرچم و پيشروان قرار دهيد و جايگاه خود را به خاطر سوارى از دشمن كه تنها مانده ، ترك مكنيد . [٢]

٤٧٦.امام على عليه السلام ـ در سفارشى كه به سپاه كرد هرگاه بر دشمن فرود آمديد يا دشمن بر شما فرود آمد، لشكرگاهتان بر فراز بلندى ها يا دامنه كوه ها يا بين رودخانه ها باشد، تا براى شما پناه و براى دشمن، مانعى بر سر راه باشد؛ و جنگتان از يك سو يا دو سو باشد و براى خود، ديده بان هايى در ستيغ كوه ها يا فراز پشته ها بگماريد، تا مبادا دشمن از جايى كه مى ترسيد و يا جايى كه از آن بيم نداريد ، بر شما فرود آيد، و بدانيد كه پيشروان لشكر، ديده بان هاى آن اند و ديده بان ها، طلايه داران لشكرند . بپرهيزيد از پراكندگى! پس هرگاه فرود مى آييد، با هم فرود آييد، و هر گاه كوچ مى كنيد، با هم كوچ كنيد، و هرگاه شب شما را فرا گيرد ، نيزه ها را گِرداگِرد خود، برپا داريد، و مخوابيد جز اندك ، يا آن را مَضمَضه كنيد (لَختى بخوابيد و لَختى بيدار مانيد). [٣]

ج ـ جدا نشدن از سلاح در جنگ

٤٧٧.دعائم الاسلام: به درستى كه [ على عليه السلام ] نمى پسنديد كه مردى به هنگام

[١] همان جا .[٢] همان : ١ / ٣٧٢ .[٣] نهج البلاغة : نامه ١١ ، تحف العقول : ١٩٢ ، وقعة صفّين : ١٢٤ ، الأخبار الطوال : ١٦٦ .