١٠٣.امام على عليه السلام ـ در عهد نامه اش به مالك ا نمى انگيزد و ناتوانى، آنان را بر جاى نمى نشانَد. به آنان كه صاحب فتوّت و بزرگ منشى اند و از خاندانى پارسايند و از سابقه اى نيكو برخوردارند، نزديك شو. سپس به دليران و رزم آوران و بخشندگان و جوان مردانى كه بزرگوارى و خوبى ها را در خود فراهم آورده اند ، نزديك باش. پس در كارهاى آنان، چنان بينديش كه پدر و مادر، نسبت به فرزندان خويش مى نگرند... پس در كار كارگزاران خويش بينديش و آنان را پس از آزمون، به كار گمار و به ميل خود و بدون مشورت، آنان را به كار مگير كه اين [ خودسرى و خودرأيى]، شاخه هاى ستم و خيانت را گِرد آورد. چنين افرادى را از ميان كسانى كه تجربه و حيا دارند و از خاندان هاى شايسته كه در مسلمانى قدمتى بيشتر دارند، جستجو كن؛ زيرا كه آنان ، داراى خُلق و خويى گرامى ترند و آبرويشان، محفوظ تر و طمعشان، كم تر و عاقبت نگريشان ، فزون تر است... البته در گزينش آنان، تنها به خواست و اطمينان و خوش گمانى خود، اعتماد مكن؛ چرا كه شخصيت ها براى جلب نظر زمامداران، به آراستن ظاهر و خوش خدمتى مى پردازند؛ ولى در پسِ آن، از خيرخواهى و امانتدارى نشانى نيست؛ ليكن آنان را به خدمتى كه براى كارگزاران نيكوكارِ پيش از تو عهده دار آن بوده اند ، بيازماى و بر كسى اعتماد كن كه نيكوترين اثر را در ميان همكاران داشته و به امانتدارى، از همه شناخته شده تر است كه اين، نشانه خيرخواهى تو براى [ دينِ] خدا و كسانى است كه كار آنها را بر عهده گرفته اى. بر سرِ هريك از كارهايت رئيسى بگمار كه بزرگىِ كار، او را ناتوان نسازد و بسيارى اش ، وى را پريشان نكند. هر عيبى كه در ديوانداران تو باشد و تو از آن بى خبر باشى ، بر عهده توست. [١]

١٠٤.امام على عليه السلام ـ در عهدنامه اش به مالك اش براى سرپرستى كارها،

[١] نهج البلاغة : نامه ٥٣ ، تحف العقول : ١٣٢ و ١٣٧ و ١٣٩ ، دعائم الإسلام : ١ / ٣٥٧ و ٣٦١ .