از مسائل سياسى و اجتماعى ، كناره گيرى كرد . در جنگ هاى روزگار حاكميت على عليه السلام نيز عبداللّه بن عمر ، سياست اجتماعى اش را بر اين استوار داشته بود كه كنار بماند . اين ديدگاه عبد اللّه بن عمر ، روشن بود كه از سرِ تأمّل و چونان جريانى در سرتاسر زندگانى او نبود . او در روزگار خلفاى پيشين ، چنين نكرده بود ، چنان كه در روزگار حاكمان پس از على عليه السلام نيز چنين نكرد . او با معاويه [١] و يزيد [٢] (كه تعداد زيادى از چهره هاى برجسته امّت و اصحاب ، از جمله حسين بن على عليهماالسلام با او بيعت نكردند) بيعت كرد . او با عبدالملك نيز بيعت كرد . [٣] هنگامى كه محمّد بن حنفيه از بيعت با عبدالملك تن زد و بيعتش را بر بيعت همه مردم ، مشروط ساخت ، [٤] عبد اللّه بن عمر با عبدالملك بيعت كرد و محمّد را نيز بر بيعت ، تشويق كرد . شگفتا كه عبد اللّه ، شبانه براى بيعت با عبدالملك ، به سوى حجّاج بن يوسف رفت ، تا دست در دست او نهد و يك شب ، بدون بيعت نماند ، چون از پيامبر خدا روايت كرده بود كه: «اگر كسى بميرد و پيشوايى نداشته باشد ، بر مرگ جاهلى مرده است». حجّاج ، آن حاكم جبّار ، متكبّر و ستم پيشه هم كه مى دانست اين همه ، از سرِ ترس ، زبونى و بيچارگى است ، تحقيرش نمود و پايش را از رخت خواب دراز كرد ، تا عبد اللّه ، دست بر پايش نهد و بيعت كند ! [٥] او در روزگار حكومت على عليه السلام ، در جنگ ، با وى همراهى نكرد . [٦] البته در

[١] الاستيعاب : ٣ / ٤٧٢ / ٢٤٦٤ .[٢] الطبقات الكبرى : ٤ / ١٨٢ ، مروج الذهب : ٢ / ٣٦١ .[٣] صحيح البخارى : ٦ / ٢٦٣٤ / ٦٧٧٧ و ٦٧٧٩ ، الموطّأ : ٢ / ٩٨٣ / ٣ .[٤] الطبقات الكبرى : ٥ / ١١١ ، سير أعلام النبلاء : ٤ / ١٢٨ / ٣٦ .[٥] شرح نهج البلاغة : ١٣ / ٢٤٢ ، الفصول المختارة : ٢٤٥ ، الإيضاح : ٧٣ .[٦] الاستيعاب : ٣ / ٨٣ / ١٦٣٠ ، اُسد الغابة : ٣ / ٣٣٩ / ٣٠٨٢ .