وظايفْ كوتاهى كنند و با تكيه بر قدرت و مسندى كه در اختيار دارند، به حقوق مردم، تجاوز روا دارند. بخش نامه هاى امام در اين زمينه و نامه هاى آن بزرگوار به كارگزاران متخلّف، مانند: اشعث بن قيس، زياد بن ابيه، عبداللّه بن عباس، قدامة بن عجلان، مصقلة بن هبيره و منذر بن جارود، نشان دهنده آن است كه آن حضرت، در حكومت، از تشكيلات اطّلاعاتى بس نيرومندِ ناظر بر رفتار كارگزاران، برخوردار بوده است. امّا آنچه در اين زمينه فوق العاده مهم است، اهل صدق و وفا بودن گزارشگران است، تا از يك سو به دقت بنگرند، به استوارى پى گيرند، از سرِ صدق، تحقيق كنند و در گزارش و واگويى، صداقت و وفا را پيشه سازند و ... . كسانى را كه على عليه السلام براى اين عمل بس مهم گزينش كرده بود، از آن چنان عدالت، صداقت و وثاقتى برخوردار بودند كه گزارش آنان، مبناى تشويق و تنبيه ادارى اش بود. نيكوكاران، با آن گزارش ها تشويق مى شدند و خيانتكاران را پس از اثبات جرم، تنبيه مى كرد، و فاسدان را براى عبرت ديگران، از كارْ بر كنار مى نمود.

٩ . پذيرش هديه ، هرگز!

امام على عليه السلام براى اين كه جلو رشوه خوارى را در نظام ادارى بگيرد و اين پديده پليد و فسادآفرين را از صحنه اجتماع پاك كند، گرفتن هديه را نيز ممنوع كرد. بارى، شيّادان، براى نفوذ در بدنه كارگزارى حكومت و بهره گيرى از امكانات حكومتى، از هر راه ممكن، آهنگ نفوذ خواهند كرد. امام، براى كارگزاران، پذيرفتن هديه را «غلول»، و گرفتن رشوه را «شرك» دانسته است.

١٠ . قاطعيت توأم با مدارا

رفتار على عليه السلام ، نمود والاى قاطعيت و مدارا بود. از ديدگاه او كارگزاران، بايد در عين قاطعيت، از مدارا و رفق برخوردار باشند. ايشان، خشونتِ مطلق را آفت