سياست نامه امام علي (ع) - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٦٢
٤٥٤.امام على عليه السلام ـ از سخنرانى اش در آغاز خل زبان او آزارى نبينند، جز آن كه براى حق باشد؛ و آزار مسلمانان روا نيست، مگر آن جا كه واجب شود. [١]
٨ / ١١
پرهيزاندن از دشنام
٤٥٥.وقعة صفين ـ به نقل از عبد اللّه بن شريك ـ : حجربن عدى و عمرو بن حمق بيرون شدند، در حالى كه برائت و لعن بر شاميان را آشكار مى كردند . على عليه السلام به آنان پيغام داد كه از آنچه به من خبر رسيده، خوددارى كنيد. آن دو نزد على عليه السلام آمدند و گفتند: اى اميرمؤمنان! مگر ما برحق نيستيم؟ فرمود: «چرا». گفتند: مگر آنان بر باطل نيستند؟ فرمود: «چرا». گفتند: پس چرا ما را از دشنام دادن آنان، باز داشتى؟ فرمود: «دوست نداشتم شما جزو لعن كننده ها و دشنام دهنده ها باشيد كه دشنام بدهيد و برائت بجوييد؛ امّا اگر بدى هاى رفتارى آنان را بازگو مى كرديد ومى گفتيد: روش آنان چنين است و رفتارشان چنان است ، به سخن حق، نزديك تر بود و در عذر آورى، رساتر؛ و اگر به جاى لعن آنان و برائت جُستن از آنها مى گفتيد: بار خدايا! خون ما و آنان را حفظ كن، ميان ما و آنان را اصلاح كن و آنان را از گمراهى برَهان، تا آن كه حق را نمى داند، بشناسد و آن كه به گمراهى و دشمنى آزمند است، از آن باز ايستد ، اين، نزد من دوست داشتنى تر بود و براى شما بهتر». آن دو گفتند: اى امير مؤمنان! پندت را مى پذيريم و به ادب تو مؤدّب مى شويم. [٢]
[١] نهج البلاغة : خطبه ١٦٧ ، بحار الأنوار : ٣٢ / ٤٠ / ٢٦ .[٢] وقعة صفّين : ١٠٣ ، بحار الأنوار : ٣٢ / ٣٩٩ / ٣٦٩ ـ ٣٧٣ . نيز ، ر . ك : نهج البلاغة : خطبه ٢٠٦ .