٢٠٤.امام على عليه السلام ـ از نامه اش به رفاعه ـ از احتكار، بازدار، و آن كس را كه احتكار كند، تأديب كن، و با آشكار ساختن آنچه احتكار شده، او را كيفر ده. [١]

٢٠٥.امام على عليه السلام ـ در عهدنامه اش به مالك اش در حق بازرگانان و پيشه وران، سفارش به نيكى كن... و بدان كه با اين همه، در ميان بسيارى از آنان ، سختگيرىِ رسوا، بُخلِ زشت، و احتكار اموال، و زورگويى در داد و ستد، وجود دارد و اين، زيانى است براى همگان، و عيبى است بر زمامداران. پس از احتكار، باز دار كه پيامبر خدا از آن منع كرد. داد و ستدها بايد آسان صورت پذيرد و با ميزان دل انجام گيرد و با نرخ هايى كه به فروشنده و خريدار ، ضرر نرساند؛ و آن كه پس از منع تو دست به احتكار زند، او را كيفر ده و بدون زياده روى، مجازات كن. [٢]

٥ / ٨

گرفتن ماليات

٢٠٦.امام على عليه السلام ـ در نامه اش به مأموران ما به نام خداوند بخشنده مهربان. از بنده خدا على، امير مؤمنان، به متولّيان خراج. پس از حمد و سپاس خداوند؛ به درستى آن كه از سرايى كه به سويش مى رود، پروا نكند، براى خودْ چيزى نفرستد و خود نگهدار نباشد؛ و آن كه از هواها پيروى كند و براى سود عاجل رام آن گردد، به زودى از پشيمانان خواهد بود. بدانيد كه خوش بخت ترين انسان در دنيا، كسى است كه از آنچه زيانش را مى شناسد، كناره گيرد؛ و بدبخت ترين انسان ها كسى است كه از هوا پيروى كند . پس عبرت گيريد.

[١] دعائم الإسلام : ٢ / ٣٦ / ٨٠ .[٢] نهج البلاغة : نامه ٥٣ ، تحف العقول : ١٤٠ .