١٥.امام على عليه السلام : ستمديده را از ستمگر خواهم ستاند و لگام ستمگر را گرفته ، او را بر آبشخور حقيقتْ وارد خواهم كرد ، گرچه از آن كراهت داشته باشد . [١]

١٦.امام على عليه السلام : ـ در حالى كه من كناره گير بودم ـمردم بر عثمان شوريدند و او را به قتل رساندند . سپس با [ وجود] كراهت من ، مرا به حكومت رساندند . اگر ترسِ بر دين نبود ، آنان را اجابت نمى كردم . [٢]

١٧.امام على عليه السلام ـ در نامه ايشان به كوفيان خداوند آگاه است كه چاره اى جز پذيرش حكومت نداشتم و اگر شايسته تر از خود را مى يافتم ، در اين امر ، پيش قدم نمى شدم . [٣]

١٨.امام على عليه السلام : سوگند به خداوند كه بر خلافتْ اقدام نكردم ، مگر از ترس آن كه بُزى نَر [٤] از بنى اميّه بر آن چنگ اندازد و كتاب خداوند را بازيچه سازد . [٥]

ر . ك : ص ٣٠٧ (به پا داشتن عدالت) .

١ / ٥

نخستين كسى كه بيعت كرد

١٩.الكامل فى التاريخ: هنگامى كه عثمان كشته شد ، ياران پيامبر خدا از مهاجران و انصار ، در حالى كه در ميان آنان طلحه و زبير نيز بودند ، گِرد آمده، نزد على عليه السلام رفتند و به وى گفتند : مردم را گريزى از داشتن پيشوا نيست . على عليه السلام فرمود : «مرا به حكومت بر شما نيازى نيست . هر آن كس را كه برگزيديد ، بدان رضايت مى دهم» .

[١] نهج البلاغة : خطبه ١٣٦ ، الإرشاد : ١ / ٢٤٣.[٢] تاريخ الطبرى : ٤ / ٤٩١ ، فتح البارى : ١٣ / ٥٧ .[٣] الجمل : ٢٥٩ .[٤] اين تعبير ، تمثيل است ، زيرا بز ، گلّه را اين طرف و آن طرف مى كشاند .[٥] أنساب الأشراف : ٢ / ٣٥٣.