٥٠٧.امام باقر عليه السلام : به درستى كه على عليه السلام مى فرمود: «اگر پرندگان، مرا برُبايند، برايم دوست داشتنى تر است از اين كه چيزى را به پيامبر خدا نسبت دهم كه نفرموده است. از پيامبر خدا شنيدم كه در روز [ جنگ] خندق مى فرمود: جنگ، نيرنگ است . مى فرمود: هر گونه كه مى خواهيد، سخن بگوييد ». [٣]

٥٠٨.امام على عليه السلام ـ در حكمت هاى منسوب به ايش در نبرد، به نيرنگ خويش بيشتر اعتماد كن تا به نيرويت، و [ نيز] به پرهيز و احتياط خود ، شادمان تر باش تا به كارزار و دليرى ات؛ چرا كه جنگ، جنگِ بى باكان، و غنيمتِ محتاطان است. [٤]

٥٠٩.الكافى ـ به نقل از عدى بن حاتم ـ : به درستى كه اميرمؤمنان، هنگامى كه در صفّين با معاويه رو در رو شد، صدايش را بلند مى كرد تا يارانش بشنوند ومى فرمود: «به خدا سوگند، معاويه و يارانش را خواهم كُشت!». آن گاه در آخر سخن، صدايش را آهسته مى كرد و مى گفت: «إن شاء اللّه !». من نزديك ايشان بودم و گفتم: اى اميرمؤمنان! به درستى كه سوگند ياد كردى بر آنچه انجام مى دهى. آن گاه «ان شاء اللّه » گفتى. مقصودت از اين، چه بود؟ فرمود: «جنگ ، نيرنگ است و من نزد مؤمنان، دروغگو نيستم. خواستم تا يارانم را بر دشمن بشورانم تا سُستى نكنند و [ به نبردِ] با آنان، رغبت پيدا كنند. پس درآينده، داناترين آنان، از اين سخنْ سود بَرَد. إن شاء اللّه !». [٥]

٥١٠.تفسير القمى ـ در گزارش جنگ خندق ـ : امير مؤمنان، در حالى كه هَرْوَله مى كرد، [ از جايى ]گذشت ... عمرو [ بن عبد ود] به وى گفت: كيستى؟

[١] در مسند احمد بن حنبل ، اين جمله اين گونه نقل شده است : آن گاه كه از غير پيامبر صلى الله عليه و آله سخنى گويم، پس همانا مردى در حال مبارزه ام. (مسند ابن حنبل: ١/١٧٧/٢١٦)[٢] صحيح البخارى : ٦ / ٢٥٣٩ / ٦٥٣١ و ٣ / ١٣٢٢ / ٣٤١٥ ، صحيح مسلم : ٢ / ٧٤٦ / ١٠٦٦ .[٣] تهذيب الأحكام : ٦ / ١٦٢ / ٢٩٨ ، قرب الإسناد : ١٣٣ / ٤٦٦ .[٤] شرح نهج البلاغة : ٢٠ / ٣١٢ / ٥٨٨ .[٥] الكافى : ٧ / ٤٦٠ / ١ ، تهذيب الأحكام : ٦ / ١٦٣ / ٢٩٩ ، تفسير القمّى : ٢ / ٦٠ .