٣٧.تاريخ اليعقوبى ـ پس از گزارش بيعت مردم با على ع بود ، كه كتاب خداوند ، به ايمانش و پيامبر، او را به بهشت رضوان ، گواهى دادند . او كسى است كه فضيلت ها را به كمال رسانيد و هيچ كس از گذشتگان و آيندگان ، در سابقه ، دانش و برترى اش ترديد نكرد . آن گاه، عقبة بن عمرو برخاست و گفت : كيست كه [ افتخار ]بيعت عقبه و رضوان را داشته باشد ؛ پيشوايى باشد هدايتگر كه از ستمش هراس نباشد ، ودانشمندى كه از نادانى اش واهمه اى نباشد؟ [١]

ر . ك : دانشنامه امير المؤمنين : ج ٨ ، ص ٣٠٩ (خزيمة بن ثابت انصارى) و ص ٣١٣ (حذيفة بن يمان) . و ص ٤١٢ (احمد بن حنبل) .

١ / ٩

روى برگردانندگان از بيعت با امام

بيعت با على عليه السلام فراگير بود . در اين پيمان شكوهمند ، تمام مهاجران و انصار [٢] و همه كسانى كه در آن روز در مدينه بودند ، شركت جستند و از سرِ اختيار و با آزادى بيعت كردند . پس از آن ، مردم مكّه ، كوفه و حجاز نيز بيعت كردند . [٣] امام على عليه السلام ، صراحتاً بيعت خود را عام و فراگير دانسته است ، [٤] همان گونه كه بسيارى از مصادر تاريخى ، بر اجتماع مهاجران و انصار ، براى بيعت با امام ، تصريح كرده اند . [٥] دربرخى از منابع تاريخى ، گزارش هايى آمده است كه نشان مى دهد كسانى چون : عبداللّه بن عمر ، سعد بن ابى وقّاص ، محمّد بن مسلمه ، اسامة بن زيد ، حسّان بن ثابت ، كعب بن مالك ، عبداللّه بن سلاّم ، مروان بن حكم ، سعيد بن

[١] تاريخ اليعقوبى : ٢ / ١٧٩ .[٢] تاريخ دمشق : ٤٢ / ٤٣٧ .[٣] الفتوح : ٢ / ٤٣٩ .[٤] الكامل : ١ / ٤٢٨ ، وقعة صفّين : ٥٨ ، الإرشاد : ١ / ٢٤٣ .[٥] العقد الفريد : ٣ / ٣١١ ، تاريخ الطبرى : ٤ / ٤٢٧ ، الكامل فى التاريخ : ٢ / ٣٠٢ .