سياست هاى نامشروعْ دست يازد، باز مى دارد. امام، بارها به اين حقايق، اشاره كرده و از جمله مى فرمايد: إنّي لَعالِمٌ بِما يُصلِحُكُم و يُصلِحُ أوَدَكُم ولكِنّي لا أرى إصلاحَكُم بِإِفسادِ نَفسي . [١] به خدا سوگند كه دانايم به چيزى كه شما را رام گرداند و كجى تان را راست كند؛ وليكن نمى خواهم با رام كردن شما خود را تباه سازم . امام، به روشنى مى فرمايد كه او نيز شيوه رام كردن مردم را مى داند و سياست هاى زورمدارانه اى را كه در كوتاه مدّت، صداها را خفه مى كند، مى شناسد، امّا به كار نمى برد و آنها را عامل فساد مصلح مى داند. شگفتا! در نگاه على عليه السلام ، اين گونه كردارها، بيش از هر چيز، سياستمدار را به وادى هولناك زورمدارى، سلطه جويى و به تعبير آن بزرگ، به فساد مى كشاند و همين است كه صَلا در مى دهد: اصلاح به بهاى فسادِ مصلح، هرگز! سخن بلند امام، نشان دهنده آن است كه اصلاحاتِ پندارى، بهايى جز فساد مصلح ندارد. روشن است كه مراد امام، اصلاحات نامشروع است؛ مانند انجام دادن اصلاحات اقتصادى به بهاى قربانى شدن عدالت اجتماعى در جهان امروز. امام، چنين اصلاحاتى را بر نمى تابيد. او خوب مى دانست كه چگونه از يك سو مخالفان و سركشانِ پرنفوذ سياسى خود را فريب دهد و آنان را با وعده دادن به تأمين آزمندى هايشان ساكت كند، و اندك اندك، آنان را از ميان بردارد، و از سوىِ ديگر، به مردم، وعده برآوردن حقوق واقعى را بدهد، و در پيش ديد مردم، بر گسترش ارزش هاى الهى و انسانى تأكيد كند و چون پايه هاى حكومت را استوار كرد، به آنچه

[١] شرح نهج البلاغة : ١٠ / ٢١٢ .[٢] شرح نهج البلاغة : ١٠ / ٢١٢ .[٣] الكافى : ٢ / ٣٣٦ .[٤] بنگريد به: ص ٢٠٩ (ح ٧٥) .[٥] بنگريد به : ص ٢٠٩ (ح ٧٧).[٦] نهج البلاغة : خطبه ٦٩ . نيز ، بنگريد به: دانش نامه امير المؤمنين : ج ٧ ، ص ٤٢ (اصلاح شما با خراب كردن خودم؟ هرگز!).[٧] شرح نهج البلاغة : ١٠ / ٢١٤ و ٢٢٢ .