سياست نامه امام علي (ع) - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٨
حركت ها و امور بنيادين، و پرداختن به مسائل كوچك و بى ثمر و كم اهميّت، واگذارى كارها به افراد ناكارآمد، و بهره نگرفتن از انسان هاى كارآمد. امام، تأكيد مى كند كه ظلم و ستمگرى، با هر عنوان و با هر شكلى، زوال آفرين است و چون در جامعه اى ستمْ روا داشته شد، در نتيجه، شمشير در ميان نهاده مى شود و قدرت و ابهّت حكومت، زدوده مى شود. چنين است كه او ظلم را بدترين شيوه سياست دانسته و تأكيد كرده است كه ستم و ستمگرى، گام ها را نااستوار، نعمت ها را دگرگون، و امّت ها و دولت ها را هلاك مى كند. على عليه السلام ، در عهد نامه خويش به مالك مى نويسد: هرگز در برخورد با دگرانديشان، خونريزى را معمول مدار كه خونريزى ناحق، نقمت الهى را باعث مى شود و نعمت را مى زدايد و هرگز هيچ حاكميت و سُلطه اى، با خونريزى استوار نمى شود؛ بلكه وهن مى آورد و سستى مى آفريند. او تأكيد مى كند كه اگر حكومتى به سوء تدبير دچار شد و سياستى خردمندانه و دقيق نداشت، رو به تباهى مى نهد و در نتيجه، سقوط مى كند. حكومتى كه بهترين امكانات را براى حاكم و سلطه حاكم، جلب مى كند و به جاى از خود گذشتگى (ايثار)، به خودگرايى و جلب و جذب امكانات براى خود و دانه درشت ها (استئثار) مى پردازد، بى گمان، در سراشيبى سقوط قرار مى گيرد. امام مى فرمايد: حاكمانى كه به جاى كارهاى بنيادى و سياست هاى اساسى و برنامه ريزى هاىِ اصولى، به مسائل جزئى، بى اساس و زودگذر مى پردازند، به زوالْ دچار خواهند شد. آنان كه بلندى ها و سرافرازى ها را به يك سو مى نهند و به كارهاى خُرد و پست مى پردازند، حكومت را رو به سقوط مى برند. تأمّل در اين گونه آموزه هاىِ او، براى حاكمان، مسئولان و سر رشته داران حكومت، بسى لازم و كارآمد است.