٢١٠.امام على عليه السلام ـ از نامه اش به يكى از كار نكند، امانت را ادا كرده و بندگى را خالص گردانيده است. و فرمان مى دهم او را كه آنان را نرنجاند و دروغگوشان نداند، و به خاطر امير بودن، از ايشان، روى نگرداند؛ چرا كه آنان، برادران دينى اند و در به دست آوردن حقوق مسلمانان، مددكار. و براى تو در اين زكات، بهره اى معيّن و حقّى معلوم است، و شريكانى دارى ناتوان و تهى دست. ما حقّ تو را به تمام، مى پردازيم. پس تو هم حقوق آنان را به تمام، به آنها برسان؛ و گرنه، روز رستاخيز، بيشترين دشمنان را دارى، و بدا به حال آن كه نزد خداوند ، دشمنش مستمندان و تهى دستان و نيازمندان و رانده شدگان و بدهكاران و در راه ماندگان باشند. و آن كه امانت را سبُك شمارد و در خيانت، چَرا كند و جان و دين خود را از خيانتْ پاك ننمايد، در دنيا خود را در خوارىِ رسوايى افكنَد و در آخرت، خوارتر و رسواتر باشد؛ و بزرگ ترين خيانت، خيانت به مسلمانان است، و زشت ترين دغلكارى ، دغلكارى با پيشوايان است. والسلام! [١]

٢١١.ـ از سفارشى كه براى كارگزاران ماليات ها مى نگاشت امام على عليه السلام ـ از سفارشى كه براى كارگزاران ماليات ها مى نگاشت [٢] ـ : برو با پرواى از خدا كه يگانه است و بى همتا. مسلمانى را مترسان و با ناخوشى، بر او عبور مكن و بيش از حقِّ خدا از مال او مَسِتان. چون به قبيله اى رسى، بر سرِ آب آنان، فرود آى، بى آن كه به خانه شان درآيى. آن گاه، آهسته و آرام، به سويشان حركت كن تا به ميان آنان رسى. پس بر آنان، سلام كن و در درود گفتن بر آنان، كوتاهى مكن. سپس بگو: اى بندگان خدا ! مرا ولىّ خدا و خليفه او نزد شما فرستاد تا حقّى را كه خدا در مال هاتان نهاده ، بگيرم. آيا خدا را در مال هاى شما حقّى است تا آن را به ولىّ او بپردازيد؟ اگر كسى گفت: نه؛ متعرّض او مشو، و اگر كسى گفت: آرى؛ با او

[١] نهج البلاغة : نامه ٢٦ ، بحار الأنوار : ٣٣ / ٥٢٨ / ٧١٩ . نيز ، ر . ك : دعائم الإسلام : ١ / ٢٥٢ .[٢] سيد رضى گفته است: در اين جا جمله هايى را آورديم تا دانسته شود كه امام على عليه السلام ستون حق را به پا داشت و نشانه هاى عدالت را در كارهاى بزرگ و كوچك و باريك و ستُرگ، به جاى گذاشت.[٣] نهج البلاغة : نامه ٢٥ ، الكافى : ٣ / ٥٣٦ / ١ ، تهذيب الأحكام : ٤ / ٩٦ / ٢٧٤ .