مى كرد . [١] اهل سنّت ، او را جزء «عشرة مبشّرة (ده تن بشارت داده شده به بهشت)» [٢] بر شمرده اند . در خلافت عمر ، فرماندهى سپاه قادسيه را به عهده گرفت [٣] و از اين جهت ، در تاريخ اسلام ، آوازه اى بلند يافت . سعد ، سپس فرماندار كوفه شد [٤] و چون كوفيان از وى شكايت كردند ، عمر ، او را عزل كرد . [٥] سعد ، يكى از اعضاى شوراى شش نفره بود [٦] كه به نفع عبدالرحمان بن عوف ، كنار رفت . [٧] او بار ديگر ، به روزگار خلافت عثمان ، مدّتى بر مسند ولايت كوفه نشست . [٨] پس از مدّتى عثمان او را عزل كرد و وليد بن عقبه را برجاى او نهاد . [٩] سعد، پس از خلافت امام على عليه السلام ، ابتدا با او بيعت نكرد [١٠] و در جنگ هاى على عليه السلام نيز به زاويه انزوا رفت و مولا را يارى نرساند . [١١] او به هنگام پادشاهى معاويه و در حضور وى ، امام على عليه السلام را ستود و شايستگى هاى مولا را برشمرد . [١٢] اين كار ، بر معاويه گران آمد و او را دشنام داد و گفت : اگر بر اين همه ، معترفى ، چرا او را يارى نكردى ؟ [١٣] او به كوتاهى اش درباره

[١] المستدرك على الصحيحين : ٣ / ٥٦٩ / ٦١١١ ، الطبقات الكبرى : ٣ / ١٤٢ .[٢] تاريخ بغداد : ١ / ١٤٤ / ٤ ، تهذيب الكمال : ١٠ / ٣١٠ / ٢٢٢٩ ، تاريخ دمشق : ٢٠ / ٢٨٠ .[٣] الطبقات الكبرى : ٦ / ١٢ ، تاريخ بغداد : ١ / ١٤٤ / ٤ ، المعارف ، ابن قتيبة : ٢٤١ .[٤] الاستيعاب : ٢ / ١٧٢ / ٩٦٨ ، التاريخ الصغير : ١ / ١٣٤ ، الطبقات الكبرى : ٦ / ١٢ .[٥] المعارف ، ابن قتيبة : ٢٤٢ ، سير أعلام النبلاء : ١ / ١١٧ / ٥ ، تهذيب التهذيب : ٢ / ٢٨٨ / ٢٦٥٤ .[٦] تاريخ بغداد : ١ / ١٤٤ / ٤ ، حلية الأولياء : ١ / ٩٤ ، المعارف ، ابن قتيبة : ٢٤١ .[٧] صحيح البخارى : ٣ / ١٣٥٦ / ٣٤٩٧ .[٨] التاريخ الصغير : ١ / ١٣٤ ، الطبقات الكبرى : ٦ / ١٢ ، المعارف ، ابن قتيبة : ٢٤٢ .[٩] التاريخ الصغير : ١ / ١٣٤ ، الطبقات الكبرى : ٦ / ١٢ ، المعارف ، ابن قتيبة : ٢٤٢ .[١٠] أنساب الأشراف : ٣ / ٩ ، تاريخ الطبرى : ٤ / ٤٣١ ، الكامل فى التاريخ : ٢ / ٣٠٣ .[١١] سير أعلام النبلاء : ١ / ١٢٢ / ٥ .[١٢] المستدرك على الصحيحين : ٣ / ١١٧ / ٤٥٧٥ ، مروج الذهب : ٣ / ٢٣ .[١٣] مروج الذهب : ٣ / ٢٤ .